Manastir Đurđevi stupovi kod Berana, u kojem se održala ceremonija ustoličenja izabranog mitropolita budimljansko-nikšićkog Metodija, spomenik je države Nemanjića i imao je kapitalnu ulogu u očuvanju nacionalne svesti, jedinstva srpskog naroda i širenju kulture na prostoru severa Crne Gore, javlja Tanjug.
Podignut je 1213. godine i zadužbina je gospodara Budimlja, župana Stefana Prvoslava, sina Velikog župana Tihomira, a sinovca Stefana Nemanje.
Godine 1219. u Đurđevim Stupovima je Sveti Sava osnovao jednu od prvih sedam episkopija – četvrtu po redu, o čemu se u zapisu kaže: „Četvrtago vladiku postavi Sveti Savo u Budimlju u hram Svetoga Georgija”.
Zahvaljujući ulozi Budimljanske eparhije, sve do polovine XVII veka na ovim prostorima nije bilo islamiziranja stanovništva.
Đurđevi stupovi poznati su i po tome što je u njima 1857. godine doneta odluka o ujedinjenju Vasojevića sa Crnom Gorom.
Jedan je od manastira u Crnoj Gori koji su u prošlosti imali ulogu duhovnog centra oslobodilačke borbe protiv turskih osvajača.
Od 2001. godine, manastir je sedište Eparhije budimljansko-nikšićke. Po ustrojstvu je muški opštežiteljni manastir.
Crkva je posvećena Sv. velikomučeniku Georgiju.
Manastir je u prošlosti pet puta spaljivan i razaran, ali isto toliko puta i obnavljan.
Manastir je početkom avgusta 2013. obeležio osam vekova postojanja, a pokojni mitropolit Amfilohije tada je rekao da taj crkveni kompleks pokazuje vrednost zadužbine Nemanjića i vere naroda u hrišćanske svetinje.
„Manastir je nosio krst, koji je i nosio narod ovog podneblja. Raspeće naroda kroz vekova je bilo i raspeće manastira. Đurđevi stupovi su pet puta rušeni i paljeni za vreme turske okupacije”, podsetio je tada mitropolit Amfilohije.
Tadašnji predsednik Crne Gore Filip Vujanović je kazao da je manastir Đurđevi stupovi simbol slobode, a time što je pet puta obnavljan poslao je večnu poruku neuništivosti.
„Manastir je i simbol kulturne vrednosti ovog kraja Crne Gore, kao i veze sa ostalim delovima naše države”, rekao je Vujanović i istakao da „manastir nosi i simboliku bliskosti Srbije i Crne Gore, odnosno dva stara i bratska naroda srpskog i crnogorskog”.
Tada episkop Joanikije, koji je do izbora za mitropolita crnogorsko-primorskom u manastiru stolovao dve decenije, rekao je da je malo manastira koji su u prošlosti stradali kao što je Đurđevi stupovi, ali je njegova veličina u tome što je svaki put ponovo obnavljan.
