Јubilarni festival-forum “Balkanski most” održaće se u Ivanovskoj oblasti od 23. do 25. aprila.
IvanovoFoto: Ustupljena fotografija
Knjiga “Djeca koju nije volio svijet” promovisana u Doboju
U Umjetničkoj galeriji dobojskog Centra za kulturu i obrazovanje, predstavljena je knjiga “Djeca koju nije volio svijet”, autora Bojana Vegare. U knjizi su, iz ugla tadašnjeg dvanaestogodišnjaka, opisana ratna stradanja Srba u Hadžićima kod Sarajeva.
Bojan VegaraFoto: RTRS
Potresne i istinite priče o odrastanju u Sarajevu devedesetih za vrijeme rata, autor je predstavio kroz 57 priča koje prate njegov život od marta 1992. godine do aprila 1996. godine.
– Želio sam da tom knjigom ostavim nekog traga na tu generaciju koja je napravila podvig u stvaranju Republike Srpske i u tim vremenima o kojim su neki drugi pričali i nas predstavljali u nekom potpuno drugom svjetlu – rekao je Bojan Vegara, autor knjige.
Motiv za pisanje knjige bilo je saznanje da su njegovi vršnjaci Srbi, na spisku stradalih, upisani kao Bošnjaci.
– Pisao sam golu istinu, onako kako je bilo do zadnje riječi, onako kako sam ja to osjećao – dodaje Vegara.
Građani saglasni s autorom, golgote Srba devedesetih, ne smiju biti zaboravljene.
Djelo Bojana Vegare predstavljeno je na prvoj promociji knjige ove sezone u Centru za kulturu i obrazovanje.
– To je doprinos naše ustanove kulturi sjećanja na stradanja Srba i činjenici da nešto što se desilo u prošlosti ne smijemo ostaviti da se interpretira na pogrešan način – navela je Vukosava Sofrenić, direktorka Centra za kulturu i obrazovanje Doboj.
Knjigu “Djeca koju nije volio svijet” autor će u narednom periodu promovisati u Srbiji, a potom u Hercegovini.
Banjalučka pivara sve značajnija turistička atrakcija: Više od hiljadu posjetilaca za godinu dana
Banjalučka pivara postaje jedno od prepoznatljivih turističkih odredišta u Banjaluci, što potvrđuje i podatak da ju je tokom protekle godine posjetilo više od hiljadu posjetilaca iz različitih dijelova svijeta.
Banjalučka pivaraFoto: Ustupljena fotografija
Pivara, čija tradicija traje više od 152 godine, privlači najveći broj posjetilaca iz regiona, naročito iz Slovenije, ali i iz Austrije, Švedske, Velike Britanije, Kine, Srbije, kao i Bosne i Hercegovine.
Posjetioci tokom obilaska imaju priliku da se upoznaju sa bogatom istorijom trapističkih monaha, koji su još u 19. vijeku pokrenuli proizvodnju piva i drugih proizvoda, ostavivši snažan pečat na privredni i kulturni razvoj grada.
– Želja nam je da posjetiocima pružimo autentično iskustvo kroz upoznavanje sa istorijom i procesom proizvodnje “Nektar” piva, uključujući degustaciju svježeg piva direktno sa fermentora. Cilj nam je da svi koji posjete Pivaru osjete atmosferu kojom zrači jedna od najstarijih pivara u regionu. Povećano interesovanje pokazuje da smo prepoznati kao zanimljiva turistička destinacija – izjavila je Andrea Lizdek, marketing menadžer Banjalučke pivare.
Banjalučka pivara (Ustupljena fotografija)
Iz Turističke organizacije Banjaluka ističu da ovakvi obilasci domaćih proizvođača doprinose jačanju turističke ponude grada i dodatno afirmišu brend “Nektar” piva, te da posjetioci posebno cijene bogatu istoriju i nasljeđe Trapista.
– Prilikom posjeta Pivari posjetioci ostanu fascinirani time koliko je istorija Trapista bogata i koliko su oni svojim radom oblikovali ne samo duhovni, nego i privredni i kulturni život Banjaluke – navela je Minja Šurlan, direktorica Turističke organizacije grada Banjaluka.
Banjalučka pivara neprekidno radi od 1873. godine, kada su trapistički monasi iz samostana “Marija Zvijezda”, predvođeni ocem Francem Fanerom, započeli proizvodnju piva.
Danas je pivara simbol tradicije, kvaliteta i kontinuiteta, a obilazak završava degustacijom piva, koja je za mnoge posjetioce i najzanimljiviji dio posjete.
U novoj bolnici u Trebinju izveden prvi manji operativni zahvat
U novoj bolnici Sveti arhidakon Stefan – 9.januar, u Trebinju izveden je prvi manji operativni zahvat, u angio sali.
Operacija u novoj bolnici
Sredovječnoj ženi ugraden je “loop recorder”, a operaciju su izveli doktori trebinjske bolnice, uz asistenciju doktora Borisa Goronje, iz klinike u Beču.
Narednih nedjelja očekuju se složenije operacije, uz prisustvo ljekara iz Banjaluke i Beograda.
Završeno je preseljenje svih pacijenata iz starog objekta, njih 64.
Izvedene su i prvi operativni zahvati na odjeljenju ortopedije.
Zvaničan početak rada nove bolnice je ponedjeljak, 2. mart.
Sutra Dan žalosti u Srpskoj
U Republici Srpskoj sutra je Dan žalosti povodom 34 godine od početka tragičnog sukoba u BiH, izjavio je ministar rada i boračko-invalidske zaštite Radan Ostojić.
Vlada Republike Srpske – zastave na pola kopljaFoto: RTRS
On je naveo u izjavi za Srnu da je odluku o proglašenju Dana žalosti donijela Vlada Republike Srpske na inicijativu resornog ministarstva i Boračke organizacije Srpske.
Predsjedništvo BORS-a je 2025. godine na jednoj od svojih sjednica donijelo zaključak da se od nadležnih institucija Republike Srpske traži da se 1. mart proglasi danom žalosti u Republici Srpskoj.
U BORS-u smatraju da je ovaj prijedlog opravdan jer je 1. mart 1992. godine asocijacija na početak rata u BiH i stradanja koje je potom uslijedilo.
Tog datuma, napominju iz BORS-a, održan je nelegitimni referendum o secesiji BiH od Јugoslavije, bez učešća srpskog naroda, a na sarajevskoj Baščaršiji napadnuta je svadbena povorka pri čemu je ubijen Nikola Gardović, ranjen pravoslavni sveštenik Radenko Mirović, a srpska tobojka zapaljena.
Nakon toga uslijedio je niz događaja – prelazak Hrvatske vojske u tadašnji Bosanski Brod 3. marta, zločin nad Srbima u Sijekovcu 26. marta, u Kupresu 3. aprila, što su bili direktni povodi za početak građanskog rata u BiH, u kojem je, uz uvažavanje svih žrtava, srpski narod najviše stradao, navodi se u saopštenju BORS-a.
U dijelu FBiH sa većinskim bošnjačkim stanovništvom 1. mart se obilježava kao takozvani dan nezavisnosti BiH, jer je tada prije 32 godine održan nelegalni referendum o nezavisnosti i otcjepljenju BiH od SFRЈ.
Srbi u Republici Srpskoj 1. mart pamte po ubistvu srpskog svata u Sarajevu, što je bio i okidač za početak ratnih sukoba.
Ovaj tragični datum u Republici Srpskoj se ne praznuje, već 21. novembar – dan kada je u američkoj vazduhopolovnoj bazi “Rajt-Peterson” kod Dejtona parafiran Opšti okvirni sporazum za mir u BiH, koji je obilježio kraj građanskog rata u BiH.
UŽIVO – Izrael i SAD pokrenuli napad na Iran; Teheran uzvratio – eksplozije širom Persijskog zaliva
Izrael i SAD pokrenuli su napad na Iran. Teheran uzvratio balističkim raketama na Izrael, a eksplozije su se čule i u Bahreinu, Abu Dabiju i Kataru. Velikom, ponosnom narodu Irana, kažem da je čas vaše slobode blizu, poručuje predsjednik SAD Donald Tramp. Iranska vojska kaže da će “održati istorijsku lekciju” Izraelu i SAD.
Napad na Iran (Foto: EPA/ABEDIN TAHERKENAREH)
Izraelski ministar odbrane Izrael Kac izjavio je da je Izrael pokrenuo preventivni napad protiv Irana kako bi uklonio prijetnje po bezbjednost zemlje i da je u cijeloj zemlji proglašeno vanredno stanje.
– Država Izrael je pokrenula preventivni udar protiv Irana kako bi uklonila pretnje po Državu Izrael. Trenutno vanredno stanje proglašeno je u cijeloj zemlji – rekao je on, prenio je Tajms of Izrael.
Kac je takođe upozorio na ozbiljnu bezbjednosnu situaciju.
Iranski projektili pogodili Tel Aviv
Iranska revolucionarna garda objavila je da je započela novi talas napada na protivničke položaje.
Snažne eksplozije odjekuju u Dubaiju
Starmer: Učestvujemo u odbijanju iranskih udara
Britansko ratno vazduhoplovstvo učestvuje u odbijanju iranskih udara na izraelske i američke mete na Bliskom istoku, rekao je premijer Velike Britanije Kir Starmer.
Iran: Gađali smo 14 baza američkih snaga na Bliskom istoku
Iran je izveo udare na 14 baza američkih vojnih snaga na Bliskom istoku, javlja agencija Tasnim, pozivajući se na vojni izvor.
Bijela kuća: Danas se ne očekuje Trampovo obraćanje
Bijela kuća je saopštila da se danas ne očekuje obraćanje naciji američkog predsjednika Donalda Trampa povodom američkih i izraelskih vojnih udara na Iran.
Prethodno su pojedini mediji javili da bi Tramp mogao danas da se obrati naciji povodom vojne operacije.
Arakči: Hamnei i Pezeškijan su živi poslije američkih udara na Iran
Vrhovni vođa Irana Ali Hamnei i predsejdnik te zemlje Masud Pezeškijan su živi, izjavio je ministar spoljnih poslova Irana Abas Arakči, u kontekstu američkih udara na Iran.
– Koliko ja znam, da, živi su – rekao je Arakči u intervjuu za televiziju NBC.
Katarske snage protivvazdušne odbrane odbile su četiri nova raketna napada iz Irana
Katarske snage protivvazdušne odbrane odbile su četiri nova raketna napada iz Irana, prenose RIA Novosti.
Trenutno, katarske snage protivvazdušne odbrane odbijaju iranske raketne napade otprilike jednom na sat.
UAE: Zadržavamo puno pravo da odgovorimo na iranski raketni napad
Ujedinjeni Arapski Emirati saopštili su da zadržavaju “puno pravo da odgovore na iranski napad” nakon što je potvrđeno da se ta zemlja našla na udaru više iranskih balističkih raketa od kojih je veći broj uspešno presretnut.
Ministarstvo spoljnih poslova je najoštrije osudilo ovaj napad, naglašavajući kategorično odbacivanje napada na civilne objekte, postrojenja i nacionalne institucije.
– Naglašavamo da takvi činovi predstavljaju opasnu eskalaciju i kukavički čin koji ugrožava bezbednost i sigurnost civila i potkopava stabilnost – navodi se u saopštenju, prenosi Al DŽazira.
Iransko ministarstvo: Najmanje 60 djece poginulo u napadu na školu
Najmanje 60 djece je poginulo, a 80 povređeno u raketnom napadu na školu na jugu Irana, saopštio je portparol iranskog Ministarstva zdravlja Hosein Kermanpur.
Aerodrom u Dubaiju obustavlja letove
Aerodrom u Dubaiju obustavlja sve letove do daljeg, prenosi “Al DŽazira”.
Šef iranske diplomatije o napadu na školu: Zločin neće ostati bez odgovora
Ministar spoljnih poslova Irana Abaso Aragči poručio je, povodom udara na osnovnu školu za devojčice na jugu zemlje, da zločin neće ostati bez odgovora.
– Samo na tom mestu ubijene su desetine nedužne djece. Ovi zločini protiv iranskog naroda neće ostati bez odgovora – napisao je Aragči u objavi na društvenim mrežama.
Izraelski zvaničnici veruju da je u napadu stradao komandant IRGC-a
Izraelski zvaničnici procjenjuju da je komandant iranskog Korpusa islamske revolucionarne garde (IRGC), general Mohamed Pakpur vjerovatno ubijen u napadima u Iranu, prenosi Tajms of Izrael.
Pakpur je postao šef iranskog Korpusa islamske revolucionarne garde nakon što je Izrael ubio njegovog prethodnika, Hoseina Salamija, na početku rata u junu 2025. godine.
Pored toga, zvaničnici procjenjuju da su vjerovatno ubijeni i iranski ministar odbrane i šef obavještajne službe.
Procjene još uvijek nisu potvrđene od strane Irana ili izraelske vojske.
Sirene su se čule širom Izraela, dok je Komanda domaćeg fronta Izraelskih odbrambenih snaga pozvala civile da ostanu blizu skloništa i pripreme se za mogućnost raketnih napada.
—–
Iranski predsjednik Masud Pezeškijan je živ nakon napada na Iran, javila je državna novinska agencija IRNA.
Nijedan član Vlade do sada nije komentarisao napade koje su jutros pokrenuli Sjedinjene Države i Izrael.
Predsjednik Sjedinjenih Američkih Država Donald Tramp u videu objavljenom na mreži “Truth Social” potvrdio je da su SAD započele vojnu kampanju u Iranu.
Tramp je u osam minuta dugoj video-poruci poručio da je cilj kampanje “brana američkog naroda” i eliminisanje neposrednih prijetnji koje dolaze od iranskog režima, koji je nazvao “zlobnom grupom veoma tvrdih, užasnih ljudi”, prenio je Si-En-En.
Sirene se oglašavaju širom sjevernog dijela Izraela povodom iranskog balističkog raketnog napada, prenose izraelski mediji.
Izraelska vojska saopštila je da sistemi protivvazdušne odbrane rade na presretanju raketa čije je lansiranje detektovano.
U saopštenju vojske se navodi da se Izraelcima koji dobiju upozorenje nalaže da uđu u bezbjedne sobe i zaštićene zone.
Desetine učenika nalaze se pod ruševinama nakon udara na školu na jugu Irana, u provinciji Hormozgan, prenosi ISNA.
– Desetine učenika ove škole nalaze se pod ruševinama, neke su uspeli da izvuku. Precizne informacije o poginulima i povređenima zvanično nisu objavljene – navodi se u saopštenju.
Agencija ističe da se u istom području nalazi i bolnica koja je takođe pretrpjela delimična oštećenja.
Iran je zatražio održavanje hitne sjednice Savjeta bezbjednosti UN, usljed eskalacije sukoba sa SAD i Izraelom, saopštio je portparol iranskog Ministarstva spoljnih poslova Ismail Bagei.
On je pozvao Savjet bezbjednosti UN da osudi napade na iransku teritoriju.
Izrael i SAD započeli su ranije danas napade na vojne i administrativne objekte širom Irana, uključujući Teheran.
Moskva poziva na hitan prekid napada na Iran, kaže da akcije ugrožavaju stabilnost širom regiona
Rusko ministarstvo spoljnih poslova pozvalo je na hitan prekid napada na Iran i izrazilo zabrinutost zbog širenja nestabilnosti u celom regionu.
– Posebno je zabrinjavajuća serija destabilizirajućih udara koje su SAD nanijele posljednjih nekoliko mjeseci međunarodnim temeljima svjetskog poretka – navodi se u saopštenju ruskog ministarstva.
Vrhovni vođa Irana prebačen na bezbjedno, na sigurnom i iranski predsjednik
Vrhovni vođa Irana ajatolah Ali Hamenei, nije u Teheranu i prebačen je na bezbjednu lokaciju, rekao je danas zvaničnik za Rojters.
Brojne avio-kompanije otkazale letove za Izrael i druge bliskoistočne zemlje
Njemačka aviokompanija “Lufthansa” obustavlja letove ka i iz Tel Aviva, Bejruta i Omana do 7. marta, nakon što su Sjedinjene Američke Države i Izrael izveli napade na Iran, saopštio je portparol te kompanije.
Dodao je i da kompanija danas i u nedjelju obustavlja i letove ka i iz Dubaija, prenosi Rojters.
I “Er Frans” je otkazao letove ka i iz Tel Aviva i Bejruta koji su bili planirani za 28. februar.
Košarkaši Srbije poraženi od Turske
Košarkaška reprezentacija Srbije poražena je večeras u Beogradu od selekcije Turske rezultatom 82:78 (13:22, 18:24, 23:11, 25:24) u meču trećeg kola grupe C kvalifikacija za Svjetsko prvenstvo.
Utakmica, Srbija – Turska (foto: TANJUG/ AMIR HAMZAGIĆ/ bg)
Najefikasniji u reprezentaciji Srbije bio je Bogoljub Marković sa 19 poena. Ognjen Dobrić je postigao 17 poena, dok je Stefan Miljenović ubacio deset.
U selekciji Turske istakao se Tarik Biberović sa 22 poena. DŽedi Osman je postigao 16 poena, a Omer Јurtseven je zabilježio 14.
Turska je bolje počela meč, vodila je 12:4, a zatim je Srbija serijom 7:0 smanjila na 12:11. Izabranici Ergina Atamana su poslije deset minuta igre imali prednost od devet poena razlike 22:13.
Srbija je tokom druge četvrtine uspjela da priđe Turskoj na dva poena razlike (29:27), ali je gostujuća reprezentacija potom napravila seriju 17:4 i tako na poluvrijeme otišla uz prednost 46:31.
“Orlovi” su tokom treće dionice smanjili veliku prednost Turske, a pred posljednji dio meča bilo je 57:54 za gostujuću selekciju.
Srbija je dva minuta prije kraja utakmice došla do izjednačenja 70:70, a zatim je i prvi put povela 73:72.
Gostujuća reprezentacija je bila sigurnija u završnici meča i tako došla do pobjede.
Poslije dužeg vremana za reprezentaciju Srbije igrao je Nikola Kalinić, koji je večeras zabilježio 100. nastup u dresu “orlova”.
U drugom meču grupe C igraju Bosna i Hercegovina i Švajcarska.
Turska ima tri pobjede u grupi C, Srbija dvije, dok su BiH i Švajcarska bez pobjede.
Srbija i Turska će igrati 2. marta od 19 časova u Istanbulu u četvrtom kolu grupe C.
Slatkiši, loše navike i odlaganje odlaska stomatologu – put ka ozbiljnim zdravstvenim problemima
Bolesni zubi nisu samo lokalni problem usne duplje, već mogu predstavljati ozbiljan rizik za celokupno zdravlje organizma. Infekcije zuba i desni, ako se ne leče na vreme, mogu da budu ulazna vrata za bakterije koje kroz krvotok dospevaju do udaljenih i vitalnih organa, upozorio je gost Jutarnjeg programa, dr Zoran Mandinić, profesor na Stomatološkom fakultetu Univerziteta u Beogradu.
Usna duplja je neodvojiv deo organizma, a zubi, iako na prvi pogled deluju izolovano, podložni su istim mehanizmima oboljevanja kao i drugi organi. Karijes nije bezazlena pojava, već infektivno oboljenje izazvano specifičnim bakterijama koje prirodno postoje u usnoj duplji, objašnjava prof. dr Zoran Mandinić.
Gostovanje prof. dr Zorana Mandića u Jutarnjem programu
„Karijes nije ništa drugo nego oboljenje koje jeste nezarazne prirode, ali je infektivne prirode, prouzrokovano specifičnom bakterijskom infekcijom. Patogeni mikroorganizmi koji normalno postoje u usnoj duplji mogu sistemskom cirkulacijom da ugroze vitalne organe, između ostalog i srce“, ističe profesor.
U medicini su takva stanja poznata kao fokalne infekcije, odnosno fokaloze. Reč je o oboljenjima koja nastaju kao posledica primarne infekcije na jednom mestu u organizmu, a potom se šire i utiču na druge organe i sisteme. Zubi i tkiva usne duplje često predstavljaju upravo takav primarni fokus infekcije.
Pored tvrdih zubnih tkiva, poseban problem predstavljaju i oboljenja mekih tkiva usne duplje, pre svega parodontalna oboljenja. Parodontitis, odnosno upala potpornog aparata zuba, može takođe biti značajan izvor sistemskih infekcija.
Posledice nelečenog karijesa
Kada je reč o posledicama nelečenog karijesa, one mogu biti i akutne i hronične, ali su upravo akutne komplikacije najopasnije jer zahtevaju hitnu medicinsku intervenciju. Prof. dr Mandinić, koji radi na Klinici za dečiju i preventivnu stomatologiju, kaže da se u praksi često susreće sa decom koja se prvi put javljaju stomatologu tek kada dođe do ozbiljne infekcije.
„Nažalost, često viđamo decu koja se prvi put javljaju stomatologu upravo zbog akutne dentogene infekcije. To je najčešće otok, koji može da ugrozi i vitalno stanje pacijenta.“
Takve infekcije su praćene opštim simptomima – povišenom telesnom temperaturom, malaksalošću, izraženim bolom i iscrpljenošću deteta. Zubobolja često traje tokom noći, remeti san i značajno utiče na kvalitet života i normalno funkcionisanje organizma.
„Dete je izmučeno, ne spava, ne funkcioniše normalno, a stomatologu se javlja tek ujutru nakon velikih bolova“, dodaje prof. dr Mandinić.
Nedovoljna zdravstvena prosvećenost
Ključni problem, kako ocenjuje gost Jutarnjeg programa, nije samo loša oralna higijena, već pre svega nedovoljno zdravstveno vaspitanje stanovništva, naročito roditelja. Navike koje roditelji imaju, dobre ili loše, direktno se prenose na decu.
„Roditelji su najbolji učitelji. Kako dobre, tako i loše navike roditelji prenose na svoju decu. U tom smislu, kao društvo smo zatajili“, ocenjuje profesor.
Ističe da se stomatolozi, posebno oni koji se bave dečijom i preventivnom stomatologijom, zalažu za to da prvi pregled kod stomatologa bude u najranijim mesecima života, kako bi se roditeljima dali saveti o primarnoj prevenciji i očuvanju zdravih zuba.
„Problem je što se roditelji, nažalost, javljaju kasno, tek kada već postoji posledica, a to je najčešće komplikacija karijesa“, kaže prof. dr Mandić.
U takvim situacijama, mogućnosti stomatologa su ograničene. Umesto prevencije, primenjuju se mere sekundarne prevencije – ublažavanje bola i saniranje posledica, što često podrazumeva i invazivne stomatološke ili oralno-hirurške intervencije.
Kada je reč o edukaciji, prof. dr Mandinić ukazuje da deca lakše usvajaju dobre navike, ali da je preduslov za to motivacija i angažovanje roditelja.
„Moramo prvo da edukujemo roditelje, odnosno staratelje, jer dete ne može samo da dođe kod stomatologa. Ako to uradimo u najranijem uzrastu, kada su tkiva zdrava, imamo velike šanse da ih merama primarne prevencije i očuvamo“, ističe gost Jutarnjeg programa.
Poseban rizik predstavljaju deca sa urođenim srčanim manama ili drugim kardiološkim problemima. Kod njih, loše oralno zdravlje može dovesti do izuzetno ozbiljnih komplikacija, poput bakterijskog endokarditisa.
„Kod pacijenata koji imaju problem sa srcem, oralno zdravlje je od izuzetnog značaja. Usna duplja ne sme da bude ulazna vrata infekcije, jer može dodatno da naruši već oslabljeno opšte zdravstveno stanje“, upozorava prof. dr Mandinić.
Slatkiši nisu jedini problem
Govoreći o prevenciji karijesa, stomatolog naglašava da problem ne leži isključivo u slatkišima, već u ukupnoj ishrani i učestalosti unosa šećera. Potpuno uskraćivanje slatkiša nije realno ni poželjno, ali je važno ograničiti učestalost uzimanja.
„Mnogo je korisnije pojesti tablu čokolade posle obroka, nego ih uzimati pomalo tokom celog dana“, kaže profesor.
Objašnjava da pljuvačka ima važnu zaštitnu ulogu, jer sadrži pufere koji neutrališu kiseline nastale razgradnjom šećera. Ako se šećeri unose stalno, puferski kapacitet pljuvačke postaje nedovoljan, što dovodi do kisele sredine u usnoj duplji.
„Ukoliko se taj fiziološki postupak bude u usnoj duplji sprovodio tokom čitavog dana, puferski kapacitet će biti nedovoljan da se izbori sa adekvatnom količinom da kažem kiselosti. U takvim uslovima dolazi do demineralizacije gleđi i stvaraju se idealni uslovi za nastanak karijesa, naročito u ranom detinjstvu“, zaključuje prof. dr Zoran Mandinić.
Generacija Zed menja pravila kupovine: vrednosti, autentičnost i bojkot brendova
Potrošačke navike generacije Zed u velikoj meri su oblikovane iskustvom odrastanja, kulturološkim okruženjem i količinom informacija kojima su izloženi, pokazuju rezultati istraživanja sprovedenog na više od 1.000 ispitanika. Iako se često naglašavaju duboke razlike između mlađih i starijih generacija, podaci ukazuju da su sličnosti ipak brojnije od razlika, objasnio je stručnjak za marketing Miljan Premović, gostujući u Jutarnjem programu.
Premović ističe da je na prvom mestu potrošačke navike generacije Zed oblikovalo iskustvo koje su stekli u odrastanju, u svom kulturološkom okruženju.
Gostovanje Miljana Premovića u Jutarnjem programu
„Postoje razlike između generacija, ali i puno sličnosti. Naš cilj je bio da bolje razumemo generaciju Zed i da širu javnost upoznamo sa njihovim stavovima, očekivanjima i mišljenjima“, ističe marketinški stručnjak.
Iako postoje međugeneracijske razlike, one „nisu toliko duboke i snažne kao što se čini na prvi pogled“. Najizraženije su u odnosu prema tehnologiji.
„Ako se gleda kroz tu prizmu, onda možemo reći da postoje velike razlike, ali generalno gledano, to su uobičajene specifičnosti – svaka generacija ima svoje“, dodaje gost Jutarnjeg programa.
Razlike između Srbije i Zapada
Istraživanje pokazuje da postoje razlike između generacije Zed u Srbiji i njihovih vršnjaka u Evropskoj uniji, Sjedinjenim Državama i Ujedinjenom Kraljevstvu, ali i da su te razlike često prenaglašene.
„Postoje razlike, ali mada je naša generacija Zed tolerantnija kada govorimo o bojkotu, i kod nas umeju da bojkotuju brendove u odnosu na vrednosti koje ti brendovi propagiraju, ali su manje radikalni nego njihovi vršnjaci na Zapadu“, kaže Premović.
Prema rezultatima istraživanja, 36 odsto pripadnika generacije Zed u Srbiji izjavilo je da bojkotuje određene brendove zbog neslaganja sa njihovim stavovima ili praksom.
„To uopšte nije mali broj. Ali u poređenju sa Sjedinjenim Državama ili Ujedinjenim Kraljevstvom, tamo su mladi mnogo osetljiviji i spremniji da odmah reaguju na poteze brendova koji nisu u skladu sa njihovim vrednostima. Naša generacija je tolerantnija i dozvoljava više grešaka brendovima, bar u kratkom roku“, objašnjava marketinški stručnjak.
Novo značenje kvaliteta
Jedan od ključnih nalaza istraživanja odnosi se na odnos cene i kvaliteta. Iako se često tvrdi da cena više nije presudna, Premović ukazuje da se zapravo promenila definicija kvaliteta.
„Moguće je da je odnos cene i kvaliteta ostao, ali se promenilo to šta danas znači kvalitet. Živimo na tržištu hiperinflacije robnih marki – puno malih i velikih brendova koji su prisutni svuda, a ne nose neku posebnu vrednost.“, u takvom okruženju, dodaje Premović, mlađa generacija teži autentičnosti.
„Zato mladi sve više cene, na primer, seoska domaćinstva – proizvode koji dolaze sa sela, koji su ručno pravljeni, za koje postoji trud ljudi. To je autentično i to ima vrednost. To je nova definicija kvaliteta.“
Ipak, Premović naglašava da to ne znači da klasični brendovi nemaju šansu.
„Oni zadovoljavaju određene potrebe, ali to nisu nužno one specifične potrebe koje su važne pojedinim potrošačkim grupama.“
Bojkot, empatija i informacije
Podatak da je oko trećine mladih već bojkotovalo neki brend otvara pitanje da li je generacija Zed empatičnija i društveno odgovornija od prethodnih.
„To je prva generacija koja je odrastala sa tehnologijom u punom smislu te reči. Do njih dolazi mnogo veći broj informacija nego do prethodnih generacija, i prirodno je da razvijaju drugačiji odnos prema svetu i proizvodima“, navodi Premović.
Upravo ta količina informacija uslovljava potrebu za filtriranjem.
„Oni moraju da imaju neku vrstu odbrambenog mehanizma, odnosno algoritme u glavi kako da razlikuju relevantne od manje relevantnih informacija.“
Odnos prema tehnologiji i podacima
Iako se često misli da su mladi nepoverljivi prema tehnologiji, istraživanje pokazuje složeniju sliku.
„Postoji paradoks. Jedno je šta potrošači kažu, a drugo šta zaista rade. Mladi će često reći da su sve prevare problematične, ali će ipak deliti svoje podatke ako procene da je to bezbedno ili korisno“, kaže Premović.
Zanimljivo je, dodaje, da su stariji često podložniji internet prevarama nego mlađi. U poređenju sa Ujedinjenim Kraljevstvom, međutim, mladi u Srbiji su spremniji da dele personalizovane podatke.
„Tamo je mnogo veći procenat mladih koji odbijaju da daju bilo kakve personalizovane podatke, ali su istovremeno spremni da dele sve zarad razvoja veštačke inteligencije, što je u stvari isto“, navodi Premović.
Na šta generacija Zed troši novac
Kada je reč o strukturi potrošnje, čak oko 70 odsto ispitanika navelo je da najviše novca troši na hranu.
„To jeste tačno, ali treba imati u vidu da veliki deo generacije Zed u Srbiji i dalje živi sa roditeljima i nema troškove stanovanja“, kaže Premović.
Pored hrane, značajan deo novca odlazi i na razne pretplate, dok se u zemljama Zapadne Evrope najviše troši na stanovanje, jer su mladi samostalniji.
Druženje i zabava takođe zauzimaju važno mesto u potrošačkoj strukturi.
„To smo znali i bez istraživanja, ali sada je potvrđeno brojkama. Druženje, odnosi sa porodicom i prijateljima su ključni. To su naša deca – iver ne pada daleko od klade“, kaže Premović.
Odnos prema poslu i autoritetu
Kada je reč o zaposlenju, generacija Zed u Srbiji, za razliku od svojih vršnjaka u SAD, ne stavlja platu u prvi plan.
„Kod nas je mnogo važniji balans između posla i privatnog života. Samo 11 odsto kaže da im je posao trenutno u najvišem fokusu, dok oko 35 odsto ističe da im je život prioritet“, navodi Premović.
Fleksibilnost, rad od kuće i mentorstvo ističu se kao ključne vrednosti, uz specifičan odnos prema autoritetu.
„Nije dovoljno da neko ima funkciju da bi imao autoritet. On mora da ga zasluži radom i kredibilitetom“, objašnjava gost Jutarnjeg programa.
Pogled u budućnost
Kada se govori o generaciji Alfa, koja tek dolazi, Premović procenjuje da će razlike biti još izraženije.
„Mislim da će to biti još oštrija i fokusiranija generacija od Zedovaca. Ali ni tu ne treba povlačiti oštre linije – postoji mnogo sličnosti između generacija, naročito između milenijalaca i generacije Zed“, zaključuje Premović i dodaje da godine ne bi trebalo da budu presudan faktor.
„Ako neko radi nešto bolje i adekvatnije, bez obzira na godine, uvek ima šta da se nauči“, napominje Miljan Premović na kraju gostovanja u Jutarnjem programu.
Objavljen redosled nastupa u finalu Pesme za Evroviziju 2026
Radio-televizija Srbije objavila je redosled nastupa takmičara u finalu festivala „Pesma za Evroviziju 2026“.
Objavljen redosled nastupa u finalu Pesme za Evroviziju 2026
U velikoj završnici „Pesme za Evroviziju 2026“, koja se održava 28. februara od 21 čas, nastupiće 14 finalista koji su se plasirali u prvoj i drugoj polufinalnoj večeri festivala.
Redosled nastupa u finalu festivala „Pesma za Evroviziju“
-
Brat Pelin – Fräulein
-
Lores – Unseen
-
Jack Lupino – Adrenalin
-
Ana Mašulović – Zavoli me
-
Harem Girls x Ivana – Bom Bom
-
Iva Grujin – Otkrivam sebe
-
Kosmos trip – Sve je u redu
-
Zejna – Jugoslavija
-
Geminni – Metar sreće
-
LU-KA – Veruj
-
LAVINA – Kraj mene
-
YANX – Srušio si sve
-
Zona – Čairi
-
MIRNA – OMAJA