Deluje da je pitanje vremena kada će KK Partizan obelodaniti da je Đoan Penjaroja novi trener tima.
U Beogradu otvorena izložba o boravku Ive Andrića u Italiji
U Državnom arhivu Srbije otvorena je izložba “Ivo Andrić i Italija – dokumenta”, povodom 50 godina od smrti nobelovca, priređena u saradnji Državnog arhiva Srbije, Arhiva Republike Srpske i Srpske pravoslavne crkvene opštine u Trstu.
Beograd: Izložba o AndrićuFoto: SRNA
Izložbu posvećenu boravcima i stvaralaštvu Andrića u Italiji su, povodom Dana arhiva, otvorili direktori arhiva Srbije Miroslav Perišić, Republike Srpske Bojan Stojnić i državni sekretar Ministarstva kulture Srbije Dejan Antić.
Perišić je istakao da očuvanje kulture, arhiva, prosvjete i istorijskog pamćenja predstavlja temelj opstanka nacionalnog identiteta i najpouzdanija zaštita od pokušaja falsifikovanja prošlosti i poništavanja identiteta, a da su arhivi prva linija odbrane od falsifikovanja istorije.
On je rekao da se identitet jednog naroda gradi kroz istoriju, jezik, pismo, vjeru, umjetnost, nauku i pisanu riječ, te da je srpski kulturni prostor širi od teritorije države i da su na njegovu sudbinu vijekovima snažno uticali spoljašnji centri moći.
– Država bez kulture nema šansu u savremenom svijetu. Bez arhiva država ne bi znala dovoljno o sebi – rekao je Perišić, koji je podsjetio da značaju kulturnog nasljeđa, ali i upozorio na na opasnost usvajanja tuđe slike o sebi, što vodi relativizaciji vrijednosti i slabljenju kulturnog samopouzdanja.
Direktor Arhiva Republike Srpske Bojan Stojnić istakao je značaj arhivske djelatnosti i saradnje arhivskih institucija u očuvanju kulturnog i istorijskog nasljeđa, te ukazao da arhivi imaju ključnu ulogu u očuvanju pamćenja, identiteta i kontinuiteta kulture.
On je rekao da je ova izložba priređena na visokom akademskom i profesionalnom nivou, na srpskom i italijanskom jeziku, a prati je obiman katalog koji po svom obimu i sadržaju prevazilazi klasične izložbene kataloge i predstavlja monografsku i naučnu publikaciju.
Stojnić je napomenuo da je za realizaciju izložbe korištena arhivska građa iz više arhiva, biblioteka, fondacija, zadužbina i institucija kulture iz Srbije i regiona, kao i da su za ovu sjajnu izložbu zainteresovani i gradovi Republike Srpske i BiH, među kojima su Travnik, Višegrad i Trebinje, uz mogućnost daljih gostovanja i u Srbiji.
Ova izložba premijerno je otvorena u oktobru u Trstu, potom predstavljena u Banjaluci, a beogradsko gostovanje njeno je treće predstavljanje.
Državni sekretar u Ministarstvu kulture Dejan Antić rekao je da je srpski narod kroz istoriju bio primoran da svoje postojanje brani ne samo oružjem već i istinom o svom imenu, vjeri, jeziku i kulturi, a posebno je upozorio da se i danas, naročito na Kosovu i Metohiji i drugim srpskim etničkim prostorima, osporava srpsko kulturno i duhovno nasljeđe, uz pokušaje falsifikovanja činjenica, prekrajanja prošlosti i brisanja istorijskog pamćenja.
Postavku izložbe čine arhivska dokumenta grupisana u više tematskih cjelina – Andrić i Trst, Andrić i Nobelova nagrada, odjeci Nobelove nagrade u Italiji, Andrić i Italija, kao i Andrićeva djela u Biblioteci Srpske pravoslavne crkvene opštine u Trstu.
Autori izložbe i pratećeg kataloga su direktor Državnog arhiva Srbije Miroslav Perišić, Јelica Reljić i Aleksandar Marković, dok su uvodne tekstove u katalogu napisali akademik Matija Bećković i Žaneta Đukić Perišić.
Izložba će biti otvorena do 31. januara.
Osim ove izložbe, u dvorištu Državnog arhiva Srbije otvorena je i izložba “Čuvaj – sakupljaj arhivsku građu”, koja svjedoči o nastanku i razvoju Arhiva i njegovoj osnovnoj misiji očuvanja dokumentarnog nasljeđa, te istorijat osnivanja i razvoja Državne arhive Kraljevine Srbije, prve evidencije o istraživačima.
Posjetioci će moći da vide i molbe za istraživanje, pasoše i putne isprave, kao i službeničke listove brojnih istaknutih ličnosti srpske kulture, nauke i umjetnosti s kraja 19. i iz prve polovine 20. vijeka.
U Banjaluci u februaru izložba “Kultura Srba u Sarajevu”
Direktor arhiva Republike Srpske Bojan Stojnić rekao je da Državni arhiv Srbije i Arhiv Republike Srpske njeguju višedecenijsku saradnju, te najavio za februar izložbu “Kultura Srba u Sarajevu” u Banjaluci, koja je nastala u saradnji ovih arhiva.
BanjalukaFoto: RTRS
Stojnić je rekao Srni da se ta saradnja ogleda u zajedničkim izložbama, u razmjeni izložbi koje priređuje jedan ili drugi arhiv, organizaciji okruglih stolova, naučnih skupova, razmjeni iskustava arhivista iz jednog i drugoga arhiva.
On je rekao da su Državni arhiv Srbije, Arhiv Republike Srpske, ali Arhiv BiH radili ove godine na velikom izdavačkom izložbenom projektu – “Kultura Srba u Sarajevu” i da je planirano da ta izložba gostuje u Banjaluci u februaru iduće godine povodom Sretenja.
– To je monografija i naučna studija na kojoj je sarađivalo više od 10 naučnika, istoričara i arhivista. Banjalučka publika imaće prilike da vidi tu izložbu, a svakako i publika u Srbiji – rekao je Stojnić.
On je dodao da je ta izložba bila otvorena u Istočnom Sarajevu u februaru, te da je prati veliki katalog na kojem je radilo 10 ljudi.
Stojnić, koji je danas u Arhivu Srbije u Beogradu prisustvovao otvaranju izložbe “Ivo Andrić i Italija – dokumenta” priređene povodom 50 godina od smrti ovog srpskog nobelovca, istakao je da je prirodno da dva arhiva urade zajedno izložbu o Andriću.
On je rekao da se radi o dvojezičnoj izložbi na srpskom i italijanskom jeziku, a organizovali su je Državni arhiv Srbije, Arhiv Republike Srpske i Srpska pravoslavna crkvena opština iz Trsta.
Stojnić je podsjetio da je ova izložba bila premijerno otvorena u oktobru u Trstu, baš pored Hrama Svetog Spiridona u centru grada, u izložbenom salonu Srpske pravoslavne crkvene opštine u Trstu, zatim u novembru u Banjaluci, a njeno otvaranje danas u Arhivu Srbije u Beogradu je njeno treće predstavljanje javnosti.
– Travnik je zainteresovan, kao i Višegrad, Trebinje, ali i gradovi u Srbiji. Prati je sjajan dvojezični ilustrovani katalog, na srpskom i italijanskom jeziku – rekao je on.
Stojnić je podsjetio da su ovu izložbu u Banjaluci otvorili ministri kulture Srbije Nikola Selaković i Srpske Borivoje Golubović.
Paketići za mališane na KiM – poklon njihovih vršnjaka iz Srpske
Odbor za pomoć KiM iz Banjaluke podijelio je 100 nikoljdanskih paketića u opštinama Srbici, Istoku i Klini na KiM.
Podjela paketićaFoto: Ustupljena fotografija
Paketići su poklon njihovih vršnjaka iz Republike Srpske.
Iz Odbora za pomoć KiM ističu da ih raduje zahvalnost, ali i sreća, koju su mališani iskazali dobijanjem paketića.
Odbor za pomoć KiM u decembru i januaru podjeliće oko 3.000 paketića djeci u Kosovskoj Mitrovici, Zvečanu, Leposaviću, Zubinom Potoku, djeci radnika Kombinata “Trepča”, Kosovom Polju, Ugljaru, Prilužju, Gračanici, Orahovcu, Velikoj Hoči i Kosovskom Pomoravlju.
Paketiće su među prvim, dobili mladi sa poteškoćama u razvoju iz Dnevnog centra “Podrži me-9.januar” u Kosvskoj Mitrovici.
– Paketiće kao i predhodnih godina obezbijedili smo u velikoj humanitarnoj akciji “Obradujmo vršnjake na KiM” koju provodimo preko velikog broja osnovnih i srednjih škola gdje njihovi vršnjaci iz Srpske šalju poklone, da znaju da misle na njih – dodaje se iz Odbora za pomoć KiM.
Dodik: Srbiju volimo, a sa Hrvatima sarađujemo u onome što je naš interes
Predsjednik SNSD-a Milorad Dodik izjavio je Srni da on i SNSD vole Srbiju, da su uz nju uvijek i da će sa njom sarađivati, ali da će sarađivati i sa Hrvatskom i Hrvatima u BiH u svemu onome što je i interes Republike Srpske.
Milorad DodikFoto: ZIPAPHOTO/Borislav Zdrinja
Dodik je rekao da su budalaština tvrdnje opozicije da vlast predvođena SNSD-om ima bolju saradnju sa Zagrebom nego sa Beogradom.
– Političke budale mogu da govore tako nešto – istakao je Dodik.
On je dodao da to nije u sferi normalne politike i da ne može laž da bude politika koju oni plasiraju.
– Saradnja koju imamo na nekim pitanjima sa Hrvatskom izgleda potrebna i treba da bude dalje promovisana. Opozicija kad treba da pravi vlast sa Hrvatima na nivou BiH onda su im dobri, a kad ne, onda bi nekog drugoga okrivili za neku saradnju – naveo je Dodik.
To, kako je naglasio, nije nikakva ljubav i nema nikakvu emociju što se tiče toga.
– Smatramo da imamo neki interes da održavamo dobre odnose i te odnose držimo – naveo je Dodik.
On je istakao da saradnja sa Srbijom u sebi ima i emotivnu i, naravno, interesnu stranu.
– Naš interes je stabilna i jaka Srbija. Naša emocija je da volimo Srbiju – rekao je Dodik.
On je naveo da je svaki pokušaj da se nekome pripiše nešto drugo gotovo totalna i ljudska i intelektualna i politička glupost.
– Sasvim je normalno, ako neko dođe u posjetu u Republiku Srpsku, da Srpska reaguje i da se, kao zemlja koja širi regionalnu saradnju, na taj način i odnose prema tom pitanju – naveo je Dodik i dodao da to niko neće promijeniti.
To što opozicija govori, Dodik je rekao da pokušavaju da podvale javnosti.
– Ne vjerujem da ima neko pametan u Republiki Srpskoj da može to da pomisli, osim takvih glupaka koji dolaze iz opozicije. Ali to njima ostaje – rekao je Dodik.
Prema njegovim riječima, laž ne može biti politika, jer je uvijek kratkih nogu i ne može da dovede do toga da se promijene odnosi.
– Milorad Dodik i SNSD će sarađivati sa Hrvatskom i sa Hrvatima u BiH u svemu onome što je i naš interes, ali će sarađivati i sa Srbijom i voljeti Srbiju. Mi ne navijamo za hrvatske reprezentacije u fudbalu, košarci, nego za srpske. Mi smo uvijek tamo gdje je srpska pobjeda i uvijek smo sa Srbijom kada je njoj teško i uvijek se radujmo svakom njenom uspjehu – naglasio je Dodik.
On je naveo da ga čude pojedinci koji pretenduju da su neki intelektualci ili nešto slično pa tako nešto tvrde.
Ocijenio je da to ima jedan cilj, a to je da one koji su nezadovoljni ovim ili onim povuče na drugu stranu.
– Moja ljubav, moja emocija i moj interes jeste da sarađujem sa Srbijom, da joj želim sve najbolje – rekao je Dodik.
Dodik je istakao da podržava politiku koju vodi predsjednik Srbije Aleksandar Vučić, ali da jednako tako smatra da Republika Srpska, koja dijeli dugu granicu sa Hrvatskom i političke procese u BiH sa Hrvatskom i sa Hrvatima u BiH, treba da nađe način kako sarađivati jednako kao i sa Bošnjacima.
– Ali, to nikad ne smije da bude na štetu naših interesa kako to radi opozicija koja je spremna da pokaže servilnost na svakoj gluposti i na štetu Republike Srpske u Sarajevu. Onda uporno pjeva i galami kako bi skrenula pažnju kako neko drugi sarađuje s Hrvatskom – rekao je Dodik.
On je dodao da nema nijedan problem da se ponovo vidi i sa predsjednikom Hrvatske Zoranom Milanovićem i predsjednikom Vlade Andrejom Plenkovićem.
Poznato kada i gdje Đoković započinje novu sezonu
Najbolji teniser svih vremena Novak Đoković uveliko se sprema za start nove sezone, sada je poznato i gdje će igrati u susret Australijan openu. On će se takmičiti u Adelejdu, na turniru iz serije 250, koji je na programu od 12. do 17. januara.
Novak Đoković (Foto: EPA/YANNIS KOLESIDIS)
Đoković je upravo slavio prije dvije sezone, kada je u finalu bio bolji od Sebastijana Korde.
Uz to, u gradu na jugu Australije slavio je i 2007. godine.
Prošle je presočio Adelajd i odlučio se za Brizbejn, gdje ga je u četvrtfinalu zaustavio Rejli Opelka.
Pored Đokovića, učestvovaće, između ostalih, DŽek Drejper, Žoao Fonseka, Tomi Pol, Stefanos Cicipas.
Uveliko je poznato da su grend slemovi Novakov prioritet u ovoj poznoj fazi njegove karijere, tako da je dobra stvar što je odlučio da odigra jedan turnir kao vid zagrijavanja i pripreme pred prvi slem u novoj sezoni.
Stopa inflacije u Kanadi ostala je nepromenjena u novembru, ali su cene namirnica rasle najbržim tempom u skoro dve godine.
Godišnja stopa inflacije u Kanadi ostala je nepromenjena u novembru, ali je inflacija cena prehrambenih proizvoda dostigla najvišu stopu u gotovo dve godine, saopštio je u ponedeljak kanadski zavod za statistiku.
Ukupna stopa inflacije iznosila je 2,2 posto. Međutim, tu stopu od augusta 2024. godine uveliko nadmašuju cene hrane, a u novembru je porasla za 4,7 posto u odnosu na isto vreme prošle godine.
To je označilo najveći porast cena prehrambenih proizvoda od decembra 2023. godine.
Sveže voće – posebno skuplje bobičasto voće – dovelo je do rasta, kao i “ostali prehrambeni proizvodi” (kategorija koja uglavnom uključuje prerađenu hranu).
Cene kafe ostaju uporno visoke, s porastom od 27,8 posto na godišnjem nivou u novembru. Taj trend se nastavlja jer se zemlje koje uzgajaju kafu suočavaju s nepovoljnim vremenskim uslovima i američkim tarifama.
U međuvremenu, sveža i smrznuta govedina – koja je prošlog meseca porasla za 17,7 posto – nastavila je opteretiti inflaciju, a cene su porasle delom i zbog smanjenja zaliha stoke širom Severne Amerike.
„Povećanje inflacije hrane uzrokovano je kombinacijom ograničenja na strani ponude, uključujući teške vremenske uslove“, napisala je Claire Fan, viša ekonomistica RBC-a, u izvestaju klijentima.
„I uprkos tome što kanadski uvoznici sami ne plaćaju carine, cene u Kanadi bi i dalje mogle biti pogođene prenošenjem povezanih povećanja troškova američkih izvoznika duž lanaca snabdevanja proizvodnjom hrane“, objasnila je.
Očekuje se da će visoke cene govedine nastaviti rasti u 2026. godini. Za The National, Paula Duhatschek iz CBC-a objašnjava šta meso čini tako skupim i šta je potrebno da se stabilizuje kanadsko tržište.
Bazna inflacija BoC-a se ublažila u novembru
Osim u trgovinama prehrambenih proizvoda, cene usluga su u novembru rasle sporije, jer su troškovi putovanja i smeštaja pali.
Pad u odnosu na prethodnu godinu uglavnom je posledica efekta bazne godine – Toronto je prošle godine u ovo vreme zabeležio porast turisticke potrošnje zbog Taylor Swift šestodnevne koncertne serije u Rogers Centru.
Što se tiče stambenog sektora, cene najma su takođe rasle sporijim tempom prošlog meseca, porastavši za 4,7 posto na godišnjem nivou u novembru u poređenju sa 5,2 posto u oktobru.
Međutim, niža inflacija usluga delimično je kompenzovana višim cenama mobilnih usluga, koje su u novembru porasle za 12,7 posto u poređenju sa 7,7 posto u oktobru. Pad je delimično posledica manjeg broja promocija u ponudi u novembru 2025. godine u poređenju s istim periodom prethodne godine.
Preferirane mere bazne inflacije Banke Kanade, koje isključuju nestabilne komponente poput hrane i benzina, ublažile su se ili ostale nepromenjene u novembru.
To bi trebalo potvrditi da “centralna banka neće morati da se okrene direktnom povećanju kamatnih stopa u bliskoj budućnosti”, napisao je Fan.
„Ali takođe očekujemo da je ekonomija pokazala dovoljno znakova poboljšanja da dodatna smanjenja noćne kamatne stope neće biti potrebna“, rekla je.
Banka Kanade je nedavno naznačila da je za sada završila sa smanjenjem kamatnih stopa.
SERBIANNEWS/CANADA
Rokovnik 15. – 21. decembar: Rođendane slave Kit Ričards, Jura Stublić…
Približavamo se kraju godine, a ove nedelje rođendan slave Toni Hiks, Željko Bebek, Beni Anderson, Bil Gibson, Pol Rodžers, Nemanja Kojić, Kristina Agilera, Bili Ajliš, Jura Stublić, Viktorija, Kris Robinson, i legenda Kit Ričards. ”Novogodišnja izložba” Gorana Kosanovića u galeriji Zvono.
Rokovnik 15. – 21. decembar: Rođendane slave Kit Ričards, Jura Stublić…
Rođeni 15. decembra
1921. Alan Frid je američki di-džej, producent i ”kum” rokenrola. Jedan je od najvažnijih promotera rokenrola. U ”Kuću slavnih rokenrola” je primljen 1986. Umro je 1965.
ILUSTRACIJA: Alan Frid / crtež Goran Kosanović
1942. Dave Clark je engleski muzičar, bubnjar i menadžer grupe Dave Clark Five.
1946. Carmine Appice je američki bubnjar. Svirao je sa Vanilla Fudge, Cactus, Beck, Bogert & Appice, King Kobra i Blue Murder.
1980. Sergio Pizzorno je engleski pevač, tekstopisac i producent. Suosnivač je grupe Kasabian. Sa grupom je objavio osam albuma.
Rođeni na današnji dan: 1939. Cindy Birdsong (The Supremes), 1955. Paul Simonon (The Clash), 1957. Tim Reynolds (Dave Matthews Band) i 1991. Alana Haim (HAIM)
Dogodilo se 15. decembra
1944. Henk Vilijams se oženio sa Odri Šepard.
1944. U avionskoj nesreći je poginuo Glen Miler.
1955. Džoni Keš objavljuje Folsom Prison Blues.
1956. Elvis Presli je održao svoj poslednji nastup u emisiji Louisiana Hayride, radio programu uživo (a kasnije i TV programu) koji je emitovan na KWKH u Šrivportu, Luizijana.
1957. Semi Dejvis mlađi je pokrenuo radio tok-šou sa okruglim stolom o rokenrolu.
1967. Grupa The Who objavljuje svoj treći album ”The Who Sell Out”.
1969. Džon Lenon je odsvirao svoj poslednji koncert u Velikoj Britaniji kada se pojavio u balskoj dvorani The Lyceum u Londonu sa bendom Plastic Ono Band u UNICEF-ovoj dobrotvornoj akciji „Mir za Božić“. Učestvovali su i Džordž Harison, Erik Klepton, Delejni i Boni, Bili Preston i bubnjar grupe The Who, Kit Mun. Na sceni je postavljen poster „Rat je gotov“ kao pozadina. Džon Lenon i Joko Ono su istog dana pokrenuli kampanju „Rat je gotov“ na bilbordima.
1975. Parlament objavljuje svoj album ”Mothership Connection”. Na njemu se nalaze pesme P. Funk (Wants to Get Funked Up), Tear the Roof Off the Sucker (Give Up the Funk) i Star Child (Mothership Connection).
1984. Pesma Do They Know It’s Christmas? je na prvom mestu u Velikoj Britaniji.
1992. Dr. Dre je objavio svoj debitantski studijski album ”The Chronic”. Sadrži singlove Nuthin’ but a ‘G’ Thang, Dre Day i Let Me Ride.
1999. Malkom Meklaren se kandidovao za gradonačelnika Londona.
2023. Bilbord je napisao da je turneja Taylor Swift’s Eras već zaradila 554 miliona dolara.
Rođeni 16. decembra
1945. Toni Hiks je engleski pevač i gitarista grupe Holis i kao član grupe je primljen u ”Kuću slavnih rokenrola” 2010. godine.
1945. Želimir „Željko“ Bebek je bosanskohercegovački i jugoslovenski rok muzičar, najpoznatiji kao prvi pevač Bijelog dugmeta. Objavio je 14 solo albuma. 2022. godine je izdao autobiografiju pod nazivom U inat svima.
1946. Beni Anderson je švedski kompozitor i producent, najpoznatiji kao član grupe ABBA. Grupa je jedna od najpopularnijih pop grupa svih vremena. Objavili su 9 studijskih albuma.
1949. Bil Gibson je američki gitarista i pevač grupe ZZ Top. Najpoznatiju postavu činili su Bili Gibons (vokal, gitara), Dasti Hil (vokal, bas gitara, klavijature) i Frenk Bird (bubnjevi, udaraljke). Najveći hitovi grupe su Sharp Dressed Man, La Grange, Gimme All Your Lovin`, Legs, Sleeping Bag, Rough Boy. Magazin Roling Stoun ga je stavio na 32 mesto liste ”100 najvećih gitarista.
ILUSTRACIJA: Bil Gibson / crtež Goran Kosanović
Rođeni na današnji dan: 1937. Jim Glaser (The Glaser Brothers), 1972. Michael McCary (Boyz II Men) i 1997. Zara Larsson
Dogodilo se 16. decembra
1960. 17-godišnji Džordž Harison deportovan je iz Nemačke jer je bio premlad da bi nastupio sa Bitlsima.
1965. Bitlsi su objavili singl Day Tripper / We Can Work It Ou.
1966. Džimi Hendriks je objavio prvi singl Hey Joe u Velikoj Britaniji.
1971. Film Frenka Zape 200 Motels je imao britansku premijeru u Londonu. U filmu se pojavljuje Ringo Star.
1984. Basista Dasti Hil je ranio sebe iz pištolja kada mu je ovaj pao na zemlju. Odvezao se sam do bolnice.
1985 ”Alisa” je prvi album istoimene pop i rok jugoslovenske i srpske muzičke grupe. Objavljen je 1985. godine pod okriljem Jugodisk-a, na vinilu i audio kaseti. Na albumu se nalazi osam pesama, a najveću pažnju publike privukla je pesma Sanja.
2001. Robi Vilijams i Nikol Kidman su na prvom mestu britanske liste singlova sa pesmom Somethin’ Stupid.
2013. Miley Cyrus je osigurala svoj jezik na milion dolara.
2026. ”Novogodišnja izložba” u galeriji Zvono, Višnjićeva 5. u Beogradu. Izložba mojih radova nastalih u poslednjih 30 godina koliko se bavim slikarstvom. Izložba će trajati od 16. 12, 2025. do 12.01.2026. godine. Svi ste pozvani.
ILUSTRACIJA: ”Novogodišnja izložba” / crtež Goran Kosanović
Rođeni 17. decembra
1770. Rođen je Ludvig van Betoven.
1939. Edi Kendrik je američki kompozitor i pevač, najpoznatiji po radu u grupi Temptations, u kojoj je bio glavni vokal u periodu od 1960 do 1971. Pevao je neke od najpoznatijih hitova grupe The Way You Do the Things You Do, Get Ready i Just My Imagination (Running Away with Me). Umro je 1992.
ILUSTRACIJA: Edi Kendrik / crtež Goran Kosanović
1942. Paul Butterfield je američki bluz harmonikaš, pevač i vođa grupe Paul Butterfield Blues Band, sa kojom je snimio nekoliko uspešnih albuma u 60im godinama prošloga veka. Umro je 1987.
1949. Pol Rodžers je je englesko-kanadski kompozitor, pevač i kompozitor. Bio je član grupa Free, Bad Company, Firm i Law. Magazin Roling Stoun ga je stavio na 55 mesto liste ”100 najvećih pevača”.
ILUSTRACIJA: Pol Rodžers / crtež Goran Kosanović
1975. Nemanja Kojić, poznat i po svom scenskom imenu Hornsman Coyote (ili samo Kojot), je srpski rege muzičar. Svirački raznovrstan, pre svega na trombonu i gitari, Kojot je od početka karijere svirao u velikom broju bendova različitih žanrova: Del Arno Band, Sanšajn, Dead Ideas, itd. Godine 1994. osniva svoj bend, Ajsbrn. Bend je trajao do 2017. i za to vreme izdao pet studijskih albuma.
Rođeni na današnji dan: 1950. Carlton Barrett (The Wailers), 1958. Mike Mills (R.E.M.), 1959. Bob Stinson (The Replacements), 1962. Sarah Dallin (Bananarama), 1973. Eddie Fisher (OneRepublic) i 1989. Taylor York (Paramore)
Dogodilo se 17. decembra
1962. Bob Dilan je po prvi put došao u Veliku Britaniju.
1963. Džems Kerol sa radija WWDC u Vašingtonu je prvi put pustio pesmu od grupe Bitlsi u SAD. Na svakih sat vremena je puštao pesmu I Want to Hold Your Hand.
1971. Dejvid Bouvi je objavio album ”Hunky Dory”. Sa albuma su se izdvojile pesme Changes, Andy Warhol i Life on Mars.
1986. Pol i Linda Makartni nisu povređeni nakon što im se limuzina zapalila dok su odlazili na TV snimanje u Njukaslu u Engleskoj.
1989. Simpsonovi su debitovali na Foksu sa epizodom “Simpsonovi koji se peku na otvorenoj vatri“. Emisija je brzo privukla zvezde velikih imena, uključujući mnoge muzičare. U sezoni 3, na primer, pojavili su se Majkl Džekson, Sting i Aerosmit.
1995. Frenk Zapa je dobio svoj kip u Vilnjusu u Litvaniji.
2022. Pevač Sem Rajder je sa svojim debi albumom ”There’s Nothing but Space, Man!” na prvom mestu u Velikoj Britaniji.
Rođeni 18. decembra
1943. Kit Ričards je engleski gitarista, tekstopisav, pevač, jedan od osnivača grupe Rolinstonsi i svakako jedna od najvećih zvezda rokenrola. Sa Mikom Džegerom kao koautorom, napisao je i snimio mnogobrojne pesme za ovu grupu, uključujući (I Can’t Get No) Satisfaction, Jumpin’ Jack Flash, Miss You, Start Me Up, Brown Sugar, Angie, Sympathy For The Devil i na stotine drugih. Objavio je tri solo albuma. U ”Kuću slavnih rokenrola” je kao član grupe primljen 1989. godine. Magazin Roling Stoun ga je stavio na četvrto mesto liste ”100 najvećih gitarista”.
ILUSTRACIJA: Kit Ričards / crtež Goran Kosanović
1980. Kristina Marija Agilera je američka pop pevačica, tekstopisac, igračica, glumica i producent. Kristina je dobitnica velikog broja nagrada, uključujući i 5. Gremi nagrada. Muzički magazin Roling Stoun ju je uvrstio u listu najvećih pevača svih vremena, na kojoj je najmlađa i jedini umetnik sa manje od 30 godina.
2001. Bili Ajliš je američka pevačica, tekstopisac i glumica. Pažnju je stekla pesmom Ocean Eyes (2015), koju je napisala i producirala sa svojim bratom Finijasom O’Konelom. Izdala je tri studijska albuma — When We All Fall Asleep, Where Do We Go? (2019), Happier Than Ever (2021) i Hit Me Hard and Soft (2024) — koji su ostvarili komercijalni i kritički uspeh. Dobitnica je brojnih nagrada, među kojima devet nagrada Gremi, dve Američke muzičke nagrade, tri MTV video muzičke nagrade, tri nagrade Brit, dve nagrade Zlatni globus i jednog Oskara. Prva je osoba rođena u 21. veku koja je osvojila Oskara.
ILUSTRACIJA: Bili Ajliš / crtež Goran Kosanović
Rođeni na današnji dan: 1946. Alex Ligertwood (Santana), 1953. Elliot Easton (The Cars), 1970. DMX i 1975. Sia
Dogodilo se 18. decembra
1961. Grupa Tokens je sa pesmom The Lion Sleeps Tonight na prvom mestu britanske liste sibglova.
1971. Grupa T. Rex je sa albumom ”Electric Warrior” na prvom mestu u Britaniji. Sa albuma su se izdvojile pesme Get It On i Jeepster.
1972. Bob Dilan je počeo snimanje filma Pat Garrett and Billy The Kid. Za potrebe filma je komponovao pesmu Knockin’ on Heaven’s Door’.
1983. Kit Ričards se oženio sa Peti Hansen.
1999. Spice Girls su dobile svoje voštane figure u muzeju Madam Tiso u Londonu. Svaka figura je koštala 35.000 funti.
2003. Predsednik Džordž Buš je odlikovao Loretu Lin i Džemsa Brauna zbog doprinosa američkoj kulturi.
Rođeni 19. decembra
1915. Edit Pijaf je francuska pevačica šansona i nacionalna muzička ikona. Njena muzika je često povezivana sa njenim tragičnim životom. Izvodila je uglavnom balade koje su je i proslavile. Njene najpoznatije pesme su La Vie en rose (1946), Hymne à l’amour (1949), Milord (1959), Non, je ne regrette rien (1960). Umrla je 1963.
ILUSTRACIJA: Edit Pijaf / crtež Goran Kosanović
1944. Alvin Li je engleski gitarista, pevač i osnivač bluz-rok grupe Ten Years After. Objavio je 12 albuma. Umro je 2013.
1953. Jura Stublić je jugoslovenski i hrvatski muzičar, najpoznatiji po radu u zagrebačkoj novotalasnoj grupi Film, ali i po uspešnoj solo karijeri.
1958. Viktorija je jugoslovenska i srpska rok pevačica. Muzičku karijeru je započela je grupom Aske, sa kojom je izdala tri albuma i učestvovala na Eurosongu, a proslavila se kao pevačica i frontmen grupe Viktorija, koju je osnovala 1986. godine. Sa ovom grupom je izdala četiri albuma, a krajem devedesetih godina 20. veka je, nakon što se grupa razišla, nastavila solo karijeru koristeći upravo ime grupe kao svoje umetničko ime, po kome je i danas prepoznatljiva.
Rođeni na današnji dan: 1958. Chris Hamill (Limahl, Kajagoogoo), 1952. Walter Murphy, 1941. Maurice White (Earth, Wind & Fire) I 1918. Professor Longhair
Dogodilo se 19. decembra
1955. U San studiju u Memfisu, Karl Perkins je snimio svoju pesmu Blue Suede Shoes. Smatra se jednom od prvih rokabili ploča i sadrži elemente bluza, kantri i pop muzike tog vremena.
1957. Elvis Presli se pridružio 32 tenkovskoj jedinici u Nemačkoj.
1958. Conway Twitty je na prvom mestu u Velikoj Britaniji sa pesmom It’s Only Make Believe.
1967. Buffalo Springfield je debitovao na koncertu u San Dijegu.
1969. Iz rubrike Greota da se baci beležimo situaciju u kojoj je Mik Džeger kažnjen sa 200 funti zbog posedovanja marihuane.
1970. Elton Džon je po prvi put na prvom mestu američke liste singlova sa pesmom Your Song.
1987. Pet Shop Boys su na prvom mestu britanske liste singlova sa pesmom Always On My Mind.
1999. Grupa Westlife je sa pesmom I Have A Dream na prvom mestu britanske liste singlova.
2015. Trideset i tri godine nakon što je objavljen, album Majkla Džeksona ”Thriller” postao je prvi koji je prodat u više od 30 miliona primeraka u SAD.
Rođeni 20. decembra
1947. Piter Kris je američki bubnjar, najpoznatiji kao član grupe Kis. Kao član grupe je primljen u ”Kuću slavnih rokenrola” 2014. godine.
1948. Alan Persons je engleski audio inžinjer, kompozitor i producent. Persons je bio audio inžinjer na albumima ”Abbey Road” (1969) i ”Let It Be” (1970) od grupe Bitlsi i ”Dark Side of the Moon” (1973) grupe Pink Flojd. Persons je osnivač i grupe Alan Parsons Project.
1966. Kris Robinson je američki muzičar i osnivač rok grupe Black Crowes. Sa grupom je objavio deset albuma.
Rođeni na današnji dan: 1957. Billy Bragg, 1959. Jackie Fox (Runaways), 1980. Chris Edwards (Kasabian) i 1990. JoJo
Dogodilo se 20. decembra
1958. Džon Lenon, Pol Makartni i Džordž Harison su svirali na venčanju Harija Harisona, starijeg brata od Džordža.
1967. Džoan Bez je osuđena na 45 dana zatvora zbog učestvovanja u anti-ratnim demonstracijama.
1976. ”Eto! Baš hoću!” je treći studijski album rok grupe Bijelo dugme u izdanju diskografske kuće Jugoton. Album je snimljen u Air Recording Studios u Londonu.
1986. Devojke iz grupe Bangles su na prvom mestu američke liste singlova sa pesmom Walk Like An Egyptian.
1986. Grupa Housemartins je sa pesmom Caravan Of Love na prvom mestu britanske liste singlova.
1999. Čitatelji magazina UK Guitar su proglasili Džimi Hendriksa najboljim gitaristom svih vremena.
2014. Singl Open the Door to Your Heart od Darela Benksa je prodat na aukciji u Londonu za 14,543. Funti. Singl se smatrao jedinim preostalim primerkom koji postoji.
Rođeni 21. decembra
1940. Frenk Zapa je američki muzičar, satiričar, gitarista, tekstopisac i pevač. Početkom 1960-ih osnovao je rok sastav Mothers of Invention sa kojim je ostvario brojnu diskografiju. Zapa je takođe režirao dugometražne filmove i muzičke spotove i dizajnirao naslovne strane albuma. On se smatra jednim od najinovativnijih i stilski najraznovrsnijih rok muzičara svoje ere. U ”Kuću slavnih rokenrola” je primljen 1995. Umro je 1993.
ILUSTRACIJA: Frenk Zapa / crtež Goran Kosanović
1946. Karl Vilson je američki gitarista i suosnivač grupe Bič Bojs. Umro je 1998.
1947. Pako de Lusija je španski flamenko kompozitor, gitarista i producent. Vodeći zagovornik stila Novi Flamenko, pomogao je legitimisanju flamenka u toku njegovog nastajanja u Španiji, i bio je jedan od prvih flamenko gitarista koji je uspešno prelazio granice drugih muzičkih žanrova kao što su klasična muzika i džez. Umro je 2014.
Rođeni na današnji dan: 1926. Freddie Hart, 1953. Betty Wright i 1964. Murph (Dinosaur Jr.)
Dogodilo se 21. decembra
1967. Bitlsi su imali premijeru filma Magical Mystery Tour u Londonu.
1968. Glen Campbell je sa albumom ”Wichita Lineman” na prvom mestu u SAD.
1970. Elvis Presli se sreo sa predsednikom Niksonom u Beloj kući.
ILUSTRACIJA: Elvis / crtež Goran Kosanović
1974. Grupa Mud je sa pesmom Lonely This Christmas na prvom mestu u Velikoj Britaniji.
1987. Objavljen je EP ”Dečija pesma” grupe Disciplina kičme. Na EP se nalazi Dečija pesma koja je urađena u pet različitih verzija.
2012. Pesma Gangnam Style južnokorejskog muzičara Psija postao je prvi video na Jutjubu koji je dostigao milijardu pregleda. Do kraja 2012. godine pesma je bila na vrhu muzičkih lista u više od 30 zemalja.
2019. Pesma Maraje Keri All I Want For Christmas Is You prvi put je dostigla prvo mesto na američkoj top-listi, 25 godina nakon što je prvi put objavljena 1994. godine.
Brajan Volš proglašen krivim za ubistvo supruge Ane
Porota suda u Masačusetsu proglasila je Brajana Volša krivim za ubistvo supruge Ane.
Porota je odlučila da je Brajan Volš kriv za ubistvo supruge Ane Volš, koja je poreklom iz Srbije, javlja Si-En-En.
Brajan Volš proglašen krivim za ubistvo supruge Ane
Očekuje se da će Volš biti osuđen na doživotni zatvor bez mogućnosti uslovnog otpusta – što je obavezna kazna za ubistvo prvog stepena u Masačusetsu.
Tokom suđenja u novembru, Brajan Volš je priznao da je uklonio telo supruge i da je lagao policiju, ali se nije izjasnio da je kriv za njeno ubistvo.
Njegovi advokati tvrdili su da se uspaničio nakon što ju je otkrio mrtvu nakon novogodišnjeg okupljanja. Tužioci su tvrdili da njegovi postupci ukazuju na predumišljaj.
Njegova supruga Ana Volš, koja je rođena u Srbiji, poslednji put je viđena u ranim jutarnjim satima 1. januara 2023. godine, nakon novogodišnje večere koju su ona i njen suprug organizovali u svojoj kući. Njeno telo nikada nije pronađeno.
Krajišnici moji, ne ljutite se na “Tvrđavu”
Niko ne može da odživi vaš život osim vas samih, ali važno je da živi priča o jednom narodu. O onima koji, uprkos svemu, imaju snage da, baš poput junaka “Tvrđave”, nastave dalje.
Krajišnici moji, ne ljutite se na “Tvrđavu”
“Ma kaži mi, molim te, šta znači maći.”
Nasmeja me, al’ nekako i razneži pitanje koje mi pre neki dan postavi prijateljica, rođena Beograđanka. Znala bih otkud joj to i da mi nije objasnila. Seriju “Tvrđava” gledali su i oni kojih se tematika lično ne dotiče, oni koji domaće serije ne gledaju, što “iz principa”, što iz čiste nezainteresovanosti, ali i oni koji o Krajini, Kninu i koloni koja je odvela čitav jedan narod, ne znaju skoro ništa. Objasnih prijateljici da je reč o detetu, najčešće malom, ali da je bilo i onih koje su roditelji, babe i dede, rođaci pa čak i prijatelji tako zvali čitavog života. Ostajali su “maći” dok god je bilo onih koji su ih tako doživljavali, a neki su s tim nadimkom i napuštali ovaj svet.
Setih se i kako su naše krajiške žene, posebno one starije, svaku dragu osobu ili milog gosta zvale “majko”. Tako je i mene baba zvala, a desi se da i danas čujem to od ljudi koje još uvek čvrste niti sa Krajinom vežu. Valjda ne postoji lepša reč kojom bi se pokazala ljubav koju prema nekome osećate. Krajiška logika… jednostavna, al’ suštinska!
Pitanje moje prijateljice mi je možda dalo i najbolji odgovor na ono što bi trebalo da bude suština ovog teksta.
Da li je i zašto je važna “Tvrđava”?!
Važna je zato što je podsetila da se, i pored tri decenije zajedničkog života, još ne poznajemo dovoljno.
Važna je zato što je otvorila rane i pustila da izađe gnoj. Jer… nema isceljenja bez bola. Nema ga bez suočavanja sa onim što je ispod površine, sa onim što pokriveno i veštački zakrpljeno pulsira, raste i preti da te dokrajči.
Važna je zato što pričamo i pišemo o njoj. Što se ljutimo ako nam nešto nije bilo “potaman”, što imamo predloge kako je moglo bolje, što smo odgledali sve epizode iako smo ponekad bili razočarani i komentarisali kako je sve to već viđeno i očekivano.
Važna je zbog toga što smo mi, koji smo “Tvrđavu” odživeli, ćutali satima posle epizoda u kojima smo, sa glavnim junacima, još jednom pakovali živote u dve-tri torbe, kretali u nepoznato i strahovali za voljene tražeći ih u koloni bez kraja.
Još važnija je zato što su, gledajući te scene, plakali i razmišljali oni koji o našoj koloni ne znaju mnogo. Oni kraj kojih godinama živimo, radujemo se, slavimo i tugujemo zajedno, a koji i dalje ne znaju da decu zovemo maći i maća!
Da dodam i jednu, možda pomalo sebičnu vrednost. Mnogo kolega, poznanika i prijatelja pitalo me je u proteklih mesec i po dana šta mislim o “Tvrđavi” i, što je još važnije, kako se osećam dok je gledam. Među njima je malo onih koji se sete da me nešto slično pitaju početkom avgusta koji svake godine odbolujem.
A priznaću vam šta sam im odgovarala pa sudite kako želite
Bila sam prilično kritički raspoložena na početku emitovanja. Kao neko ko se generacijski apsolutno može poistovetiti sa Lukom i Darijom, mrštila sam se na mogućnost da se takva ljubav rodila u onakvom zlu. Ne zato što imam nešto protiv ljubavi Hrvatice i Srbina već zato što znam u kakvom smo teskobnom i strahom ispunjenom vremenu stasavali u ljude. Čak i da ste se iskreno voleli, sredina bi vas razdvojila.
Strah i mržnja rušili čak i mnogo čvršće odnose od mladalačke ljubavi
Strah i mržnja, koji su rušili čak i mnogo čvršće odnose od mladalačke ljubavi, srušili bi, sasvim izvesno, i tu malu tvrđavu. Smetala mi je i, po mom mišljenju, Nikičina prenaglašena odanost Jugoslaviji i to onda kad je već bilo jasno da je više nema. Da, dobro se sećam koliko su Srbi iz Hrvatske verovali u tu ideju, kako su se nadali da JNA neće dozvoliti sukobe i kako su pred sam rat glasali za Ivicu Račana i “ušminkane” komuniste verujući da tako mogu da zaustave zlo koje im se nad glavom nadvijalo. Ipak, znam i da su vrlo brzo izgubili nadu da će zajednička država opstati i okrenuli se sami sebi.
Posebno sam, kao kliše, ocenila onaj deo serije koji se tiče devedesetih godina u Beogradu. Kriminalci, smutni likovi sa legitimacijama DB-a, ocvali i pokvareni političari, tatini sinovi siledžije i narkomani, “pevaljke”, sponzoruše i zalutali Krajišnici. Reklo bi se, sasvim očekivani likovi i ništa novo u našim filmovima i serijama.
Zasmetalo mi je i što prvu baklju u čuvenom sukobu Zvezdinih i Dinamovih navijača u Zagrebu baca baš naš Luka.
Čitala sam i negativne komentare koje su po društvenim mrežama ostavljali pojedini prilično besni Krajišnici, ali nisam, za razliku od njih, odustajala od gledanja.
Rekoh, hajde da vidimo kako će se stvari razvijati.
Ukoliko ste pošteni prema sebi i drugima
A razvile su se onako kako je jedino i moglo… ukoliko ste pošteni prema sebi i drugima. Ukoliko jasno znate ko je žrtva i ko je izgubio najviše.
“Izgubili su, kako se jasno videlo na kraju, mali, obični ljudi” – posle serije “Tvrđava”
Izgubili su, kako se jasno videlo na kraju, mali, obični ljudi koji su samo želeli da žive na svome, onako kako su navikli od rođenja i kako su njihovi preci vekovima živeli. Oni koji svog sina zovu maći, a milu osobu majkom. Ljudi od čije se pesme zemlja trese, iako im je kolo “gluvo”. Mali ljudi koji su pogrešno verovali da ih neće izdati i zaboraviti veliki. U njihove su torbe stali kamen, zemlja i nebo. Zavičaj za poneti… rekli bi cinici.
Ranjeni su oni koji su tek zakoračili u život, poput malog Gavrila. Oni koji, kao Luka, Darija i ja, nisu stigli da uživaju u mladosti. Njihovi i moji roditelji čiji su životi “presečeni”, na svaki mogući način.
Kraj serije otkrio je i najmračniju stranu pogroma. Od trenutka u kojem dojučerašnji komšija i prijatelj Cvare puca Srbinu Momčilu u leđa ne shvatajući (a možda baš i shvatajući) da je i sam srpskog porekla, preko scene u kojoj i njega ubijaju oni za koje je verovao da su njegovi, do strašnih prizora egzekucija civila.
To je njihovo i niko im ga oduzeti ne može
Mnogo je poruka stalo u nekoliko finalnih epizoda, a meni se čini da se “Tvrđava” razvijala baš kao i sam život. Kreneš u njega naivno, pun želja i nade, uveren da će sve biti onako kako treba, po tvojoj meri. Ubrzo, međutim, shvatiš da je život mnogo više od tvojih želja i mogućnosti. Nailaziš na zamke, zablude te skupo koštaju, a račun je sve duži. Padaš, ustaješ ili odustaješ. Oni koji izdrže do kraja, shvataju suštinu. A suština je baš u onim rečima koje sveštenik u jednoj epizodi upućuje Luki:
“Hristos je na čovjeku cijelu crkvu sagradio i na duši njegovoj. E ta tvrđava je jedina neosvojiva i nesavladiva. I tu tvrđavu prvo ti sagradi u sebi.”
