Crveni karmin – Simbol luksuza, moći i pobune

Od drevne Grčke i Egipta, preko engleskih kraljica i holivudskih zvezda, pa sve do današnjih protesta, crveni karmin vekovima nosi snažnu poruku. Nekada je bio znak glamura, ponekad predmet osude i sujeverja, a neretko i oružje pobune.

Sa imenima poput „Dragon Girl“ i „Cherries in the Snow“, ovaj bezvremeni simbol lepote i moći bio je zaštitni znak Kleopatre, Merilin Monro i, u novije vreme, Tejlor Svift. Nedavno otkriće bočice stare 4.000 godina u Iranu, u kojoj su pronađeni tragovi pigmenata slični današnjim receptima karmina, samo potvrđuje njegovu dugu i bogatu istoriju.

Foto: Unsplash

Drevni počeci

Upotreba crvenog karmina seže u 3500. godinu pre nove ere. Kraljica Puabi iz Mesopotamije koristila je mešavinu olova i drobljenog crvenog kamena da naglasi svoj status i moć. U Egiptu, aristokratija je koristila crveni oker pomešan sa smolom, dok je Kleopatra preferirala karmin – pigment dobijen od košenil buba.

U staroj Grčkoj, crveni karmin bio je obavezna oznaka za prostitutke, čak su mogle biti kažnjene ukoliko bi se pojavile bez njega. U Rimu je, pak, nošenje karmina postalo uobičajeno, s tim da su bogatiji slojevi koristili skuplje, ali otrovne pigmente poput cinobera sa živom, dok su siromašniji usne bojali talogom od vina.

Foto:  Scott A Garfitt/Invision/AP, File

Od kraljevskog sjaja do optužbi za veštičarenje

Tokom srednjeg veka, kada su krstaši doneli kozmetiku sa Istoka, crveni karmin u Evropi je poprimio „grešan“ prizvuk. U Engleskoj je ipak verovano da ima moć da otera zle duhove. Kraljica Elizabeta I bila je njegova najpoznatija obožavateljka, pravila je sopstvenu smesu od košenila, gume arabike, belanaca i mleka od smokve.

Njena strast podstakla je popularnost karmina, ali već sa njenim naslednikom Džejmsom I, situacija se preokrenula. Rastući strahovi od veštičarenja doveli su do toga da je 1770. godine donet zakon po kojem je žena mogla biti optužena za veštičarenje ako je šminkom „prevarila“ muškarca da je oženi.

Boja pobune i snage

U XX veku crveni karmin je postao simbol ženske borbe. Tokom pokreta za pravo glasa, Elizabet Arden ga je 1912. godine delila sufragetkinjama kao znak hrabrosti i otpora. U Drugom svetskom ratu, karmin je dobio novu ulogu, postao je simbol patriotizma i otpornosti, pa su nijanse poput „Victory Red“ i „Fighting Red“ postale deo ratne propagande. Hitler ga je, navodno, prezirao.

Foto: Unsplash

Nakon rata, crveni karmin je postao sinonim glamura zahvaljujući filmskim ikonama poput Odri Hepbern i Merilin Monro. Danas ga rado nose zvezde kao što je Tejlor Svift, dok je u poslednjim decenijama postao i sredstvo protesta. Tokom 2018. godine u Nikaragvi pokrenuta je kampanja #SoyPicoRojo, gde su muškarci i žene crvenim karminom izražavali otpor diktaturi. Godinu dana kasnije, hiljade žena u Čileu nosile su crveni karmin protestujući protiv seksualnog nasilja.

Od statusnog znaka, preko predmeta sujeverja, pa sve do simbola otpora i glamura, crveni karmin nikada nije nestao sa scene. Njegova snaga je upravo u tome što može da znači različite stvari: za jedne ženstvenost i sofisticiranost, za druge bunt i individualnost. U svakom slučaju, ostaje jedan od najmoćnijih i najdugovečnijih simbola u istoriji lepote.