Munja je jedan od najmoćnijih i najfascinantnijih prirodnih fenomena koji se javljaju na Zemlji i upravo je zabeležen rekord koji je pomerio granice onoga što smo do sada znali o ovoj prirodnoj pojavi.
Tokom velike grmljavine u oktobru 2017. godine, jedan prasak munje prostirao se od istočnog Teksasa do okoline Kanzas Sitija. Njegova dužina je bila duplo veća od dužine Velikog kanjona, a putovanje duž ovog “megabljeska” automobilom trajalo bi oko devet sati, a avionski let bi trajao najmanje sat i po.
Ovo otkriće naučnicima pruža novu perspektivu o tome koliko daleko munja može da putuje van područja oluje iz koje je nastala. Istovremeno, podseća i na opasnost koju ovaj fenomen nosi, jer i dalje predstavlja jedan od vodećih uzroka prirodnih smrti širom sveta.
Donedavno, merenje udara munje bilo je ograničeno na zemaljske stanice, ali od 2017. godine, satelitski detektori u orbiti omogućili su kontinuirano praćenje munja na velikim razdaljinama. To je dovelo do revolucije u razumevanju intenzivnih električnih događaja u atmosferi.
Danas većina globalnih “megabljeskova” može biti otkrivena iz geostacionarne orbite, a uz napredne metode obrade podataka, moguće je identifikovati i najređe slučajeve. Naučnici očekuju da će se u budućnosti pojaviti i još ekstremniji fenomeni kako se proširuje baza podataka.
Prema zvaničnim podacima, munje koje premašuju 96 kilometara dužine spadaju u kategoriju “megabljeskova”. Obično se javljaju u okviru dugotrajnih oluja koje mogu trajati više od 14 sati i pokrivati velike teritorije. Pored ovog novog rekorda, još jedan “megabljesak” zabeležen je 2020. godine, kada je munja dosegla 757 kilometara preko juga Sjedinjenih Država. Takođe, 2020. godine je zabeležen i pojedinačni bljesak, koji je trajao čak 17,1 sekundu tokom grmljavine nad Urugvajem i severnom Argentinom. Srećom, “megabljesak” koji je oborio rekord nije udario u tlo.
Međutim, munja može predstavljati opasnost ne samo zbog dužine ili trajanja, već i zbog teritorije na kojoj se pojavi. U direktnom udaru 1975. godine u Zimbabveu stradala je 21 osoba, dok je indirektni udar 1994. godine u Egiptu odneo čak 469 života, kada je grom pogodio rezervoare nafte, što je izazvalo razorni požar, prenosi “Dejli mejl”.
Stručnjaci upozoravaju da, ako se nalazimo u blizini ovih vremenskih neprilika, objekti poput autobuskih stajališta ili otvorenih plaža ne nude dovoljnu zaštitu, te ukoliko se munja približi na 10 kilometara, moramo da potražimo sigurno sklonište.
