Nakon skoro pola veka Japanci pomažu restauraciju fresaka u kapeli kralja Dragutina, u kompleksu manastira Đurđevi stupovi u Novom Pazaru. Taj manastir podigao je Stefan Nemanja 1171. godine, dok je Dragutin dogradio manastirsku crkvu i tada je oslikana priprata. Vrednost projekta je više od 24.000 dolara.
Freske u kapeli kralja Dragutina, drugog ktitora manastira Đurđevi stupovi predstavljaju jedinstven spoj religiozne umetnosti i istorijsko-pravnih dokumenata. Novac za obnovu vrednog kulturno-istorijskog nasleđa obezbeđen je zahvaljujući Saći Šimadi, koja je pre 19 godina završila istoriju umetnosti na Filozofskom fakultetu u Beogradu.
Vrednost projekta je preko 24.000 dolara, a sredstva su stigla od fondacije “Sumitomo”, 22.000 dolara, i kompanije “Kinčo”, više od 2.000 dolara, iz Japana.
“Srbija je mesto kulturnih razmena između Zapada i Istoka, a freske prikazuju jedinstvenu kulturu. Obišla sam brojne manastire i uverila se u lepotu fresaka”, kaže istoričarka umetnosti Saći Šimada.
Restauracija se izvodi pod nadzorom Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture.
Svi konzervatorsko-restauratorski radovi u slučaju zidnih slika, počev od fiksiranja odvojenih delova živopisa, izvode se i na freskama kapele kralja Dragutina.
“Oštećenja se plombiraju, freske se čiste, izvodi se ekstrakcija soli i istovremeno sa čišćenjem, a na kraju će biti i sama restauracija oštećenja, odnosno retuširanje tih oštećenja”, objašnjava Dragan Stanojević, stručnjak za konzervaciju Ateljea “Reskon” iz Beograda.
Grobno mesto ktitora kralja Dragutina
Grobna kapela kralja Dragutina smeštena je u pregradnu, ulaznu kulu manastirskog kompleksta Đurđevih stupova, a pretpostavlja se da je njen živopis nastao osamdesetih godina 13. veka.
“To je bila ulazna kula koju je kralj Dragutin, u vreme dok je bio drugi ktitor, odlučio da to mesto posveti za svoje grobno mesto. Zbog velikog smirenja i pokajanja odlučio se da to bude mesto koje su mnogi ljudi gazili, tako da je ta kula prepolovljena i napravljena je kapela u kojoj se nalazi njegov grob”, priča otac David, monah u manastiru Đurđevi stupovi u Novom Pazaru.
Na svodu kapele prikazani su istorijski događaji: državni sabor u Rasu 1196. godine na kojem je Stefan Nemanja predao vlast svom sinu Stefanu Prvovenčanom, krunisanje kralja Uroša 1243. godine, krunisanje njegovog sina Dragutina 1276. godine i predaja vlasti Dragutina bratu Milutinu u Deževi 1282. godine.
Manastir Đurđevi stupovi deo je svetske kulturne baštine Uneska.
