U podu drevne crkve u antalijskom gradu Demre pronađen je grob u kojem, veruju arheolozi, počiva poznati svetac

Grobnica Svetog Nikole pronađena je nedavno u podu crkve koja nosi ime ovog sveca u gradu Demre u antalijskom okrugu, tvrde turski arheolozi, a ovu vest preneli su mnogi svetski mediji. Naime, stručnjaci već nekoliko godina rade na ispitivanju ovog lokaliteta. Utvrđeno je da se ispod crkvenog zdanja nalazi još jedna crkva, a tek pre izvesnog vremena arheolozi su pronašli mozaik i kameni pod ispod kojeg su otkrili i grobnicu za koju veruju da je poslednje počivalište čuvenog sveca.

„Prva crkva je potopljena izdizanjem Sredozemnog mora, a nekoliko vekova kasnije podignuta je nova crkva iznad nje. Sada smo stigli do ostataka starije crkve i poda na koji je kročio Sveti Nikola”, rekao je za tursku novinsku agenciju Demiroren Osman Eravsar, šef pokrajinskog odbora za očuvanje kulturnog nasleđa u Antaliji.

Originalni temelj drevne Crkve Svetog Nikole, za koju se veruje da je stara više od 1.600 godina, pronađen je 2017. godine i ubrzo su istraživači pomoću specijalnih elektronskih uređaja otkrili praznine između poda i tla. Tim arheologa je proteklih pet godina istraživao ovaj lokalitet, a u poslednje vreme eksperti su uklanjali pod crkve posebnom tehnikom kako se ne bi oštetio. Prošle sedmice arheolozi su objavili da veruju da su ispod poda drevne bogomolje pronašli grob Svetog Nikole, ali za sada se ne zna da li se tu nalaze posmrtni ostaci.

Istraživači sada veruju da je Sveti Nikola, posle smrti 343. godine nove ere, bio sahranjen u crkvi u Demreu, gde je vekovima počivao.

Ovo otkriće sigurno će otvoriti veliku polemiku između eksperata širom sveta jer se mošti zaštitnika moreplovaca od 11. veka nalaze u italijanskom gradu Bari, gde su ih 1087. godine iz turske oblasti u svoju zemlju preneli italijanski mornari. Sada, međutim, arheolozi koji su radili na iskopinama u antalijskoj oblasti sugerišu da ove mošti možda ne pripadaju poznatom svecu, već anonimnom svešteniku.

Inače, vizantijska crkva podignuta na drevnim temeljima bila je bogomolja pravoslavnih hrišćana između 5. i 12. veka i okružena je statuama Svetog Nikole. Ovaj objekat dodat je na listu svetske baštine Uneska 1982. godine.

Sveti Nikola, koji je živeo na teritoriji današnje Turske između 270. i 343. godine nove ere, bio je hrišćanski episkop Mire u četvrtom veku. Iako je ostalo malo podataka o njegovom životu, bio je poznat po čudima za koja su pristalice tvrdile da ih je pravio, kao i po velikodušnosti.

Pandemija kuge bila je takvih razmera da je ostavila genetski marker na čovečanstvo i utiče na ljudsko zdravlje i danas, gotovo 700 godina posle, pokazuje rad objavljen u časopisu Nature.

Gotovo polovina stanovništva Evrope umrla je sredinom 14. veka kada je “crna smrt” harala kontinentom.

Prva studija koja je analizirala DNK kostiju starih više vekova pronašla je mutacije koje su pomogle ljudima da prežive kugu. Ali te iste mutacije povezane su s današnjim autoimunim bolestima.

Crna kuga je jedan od najvažnijih, najsmrtonosnijih i najcrnjih trenutaka u ljudskoj istoriji.

Procenjuje se da je ta bolest usmrtila 200 miliona ljudi.

Naučnici pretpostavljaju da je uticaj kuge bio tako veliki da je mogao da oblikuje ljudsku revoluciju. Analizirali su DNK iz zuba 206 drevnih kostura kako bi precizno datirali ljudske ostatke pre kuge, tokom pandemije i nakon nje.

Analiza je obuhvatila i kosti iz masovne grobnice East Smithfield u koju su sahranili žrtve kuge u Londonu.

Rezultati studije objavljeni u časopisu Nature pokazuju mutacije gena zvanog ERAP2.

Ako ste osoba koja je bila dovoljno srećna da ima prave mutacije tada imate 40 posto izgleda da preživite kugu.

“Učinak je veliki, pravo je iznenađenje pronaći tako nešto u ljudskom genomu”, kaže profesor Luis Bareiro sa Univerziteta u Čikagu.

Posao gena je da proizvodi proteine koji seckaju invazivne mikrobe i njegove deliće pokazuju imunološkom sistemu kako bi ga pripremio da prepozna i neutralizuje neprijatelja.

Taj gen dolazi u različitim verzijama – neke od njih deluju dobro, a druge ne, a pojedinac nasleđuje kopiju od svakog roditelja.

Srećnici koji imaju najviše izgleda da prežive nasledili su visokoefikasnu verziju od majke i oca.

Preživeli su imali decu i preneli su na njih te korisne mutacije pa su one tako postajale sve učestalije.

“Vidimo povećanje od 10 posto kroz dve do tri generacije, reč je o najsnažnijoj selekciji u ljudskoj vrsti do danas”, kaže evolutivni genetičar profesor Hendrik Poinar sa Univerziteta McMaster.

Rezultati su potvrđeni savremenim eksperimentima korišćenjem bakterije kuge – Yersinia pestis. Uzorci krvi ljudi s korisnim mutacijama bili su sposobni da se odupru infekciji za razliku od uzoraka onih koji nisu imali tu mutaciju.

Čak i danas mutacije otporne na kugu učestalije su nego što su bile pre pandemije.

Problem je što su povezane s autoimunim bolestima kakva je na primere Kronova bolest (upalna bolest creva) – pa ono što je pomoglo vašim precima da prežive pre 700 godina moglo bi štetiti vašem zdravlju danas.

I druge istorijske sile na naš DNK ostavljaju posledice koje i danas osećamo. Otprilike 1 do 4 posto modernog DNK dolazi od naših predaka koji su se mešali s neandertalcima i to nasleđe utiče na našu sposobnost da odgovorimo na bolesti, a među njima i na kovid.

“Dakle ti ožiljci iz prošlosti i danas prilično utiču na našu podložnost bolestima”, kaže prof. Bareiro.

Preživljavanje od 40 posto “najjača je selektivna posledica do danas pronađena u ljudskoj vrsti”, kaže prof. Bareiro.

Pandemija kovida verovatno neće ostaviti takvo nasleđe.

Evolucija deluje kroz sposobnost da reprodukujete i prenosite na gene. Kovid je uglavnom ubijao starije osobe koje su već prošle svoje reproduktivno razdoblje i zato ne mogu prenositi gene na svoju decu.

Kuga je, naprotiv, ubijala sve bez obzira na starost i u tako velikom broju da je njen učinak trajan.