Vanredni parlamentarni izbori sutra u Kanadi; Liberali u maloj prednosti

-

27. april 2025. | 12:02

U Kanadi se sutra održavaju vanredni parlamentarni izbori, a ankete pokazuju da Liberalna partija premijera Marka Karnija ima malu prednost u odnosu na konzervativce predvođene Pjerom Pualijevrom.

Konzervativci su vodili u anketama sa dvocifrenom razlikom od 2023. godine, ali kada je bivši kanadski premijer Džastin Trudo u januaru najavio ostavku, a američki predsednik Donald Tramp preuzeo dužnost, podrška liberalima je počela da raste.

Ankete pokazuju da Liberalna partija stekla malu prednost u odnosu na konzervativce nakon što je Tramp uveo carine Kanadi i više puta nazivao nekadašnjeg bliskog saveznika “51. američkom državom”, što je razbesnelo Kanađane i dovelo do toga da se istopi prednost od oko 20 procentih poena koju je Pualijevr ranije imao.

Anketa Nanos instituta sprovedena u subotu, pokazala je da se razlika između dve vodeće stranke na nacionalnom nivou smanjila na oko tri procentna poena, tako da liberali imaju 41,9 odsto podrške, a konzervativci 38,6 odsto, navodi Rojters.

Ovakav rezultat bi obično značio pobedu liberala na nacionalnom nivou, jer je njihova podrška više koncentrisana u urbanim sredinama koje imaju više izbornih jedinica, odnosno mandata.

Sledeći parlamentarni izbori u Kanadi bili su zakazani za 20. oktobar, a Karni je krajem prošlog meseca raspisao vanredne izbore za 28. april, rekavši da mu je potreban snažan mandat da se izbori sa pretnjom koju američkih carina.

Karni je rekao da se nada da će iskoristiti izuzetan oporavak svoje Liberalne stranke u anketama od januara, kada je Tramp počeo da preti Kanadi, a bivši premijer Džastin Trudo najavio ostavku.

Trudo je u januaru najavio da će se povući nakon više od devet godina na vlasti nakon što je ostavka ministarke finansija Kristije Friland u decembru izazvala krizu vlade.

Početkom marta Karni, bivši guverner Kanadske centralne banke pobedio je u trci za lidera kanadske vladajuće Liberalne partije i naslednika Trudoa na mestu premijera.

Karni je Krajstiju Frilend na unutarstranačkim izborima na kojima je glasalo oko 150.000 članova.

SERBIANNEWS/CANADA

Kanađani vide odnose sa SAD jednako loše kao i sa Rusijom: anketa

Od

-

26. april 2025. | 12:26

Kanađani kažu da su njihovi odnosi s Washingtonom jednako loši kao i odnos sa Moskvom, prema istraživanju koje, ukazuje na otvorenost za poboljšanje veza s Kinom i posebno Meksikom.Samo 16 posto Kanađana koje je anketirao Leger kaže da Kanada ima dobre odnose sa SAD-om, u poređenju sa 15 posto o vezama s Rusijom.

U međuvremenu, 36 posto Kanađana kaže da Ottawa ima dobre odnose s Pekingom, dok vise od 75 posto smatraju za dobrim veze s Meksikom, Evropskom unijom i Velikom Britanijom

“Kada Kanađani svoj odnos sa Sjedinjenim Državama ocenjuju tako strašnom ocenom, to se uglavnom može pripisati našim očekivanjima o tom odnosu, koja su uopsteno znatno bolja” od trenutne situacije, rekao je Jack Jedwab, predsednik i izvršni direktor Asocijacije za kanadske studije.

“Videti da je dostigao nivo na kojem svoje odnose sa Sjedinjenim Državama procenjujemo jednako loše kao što to činimo i odnose s Rusijom – i procenjujemo naše odnose s Kinom bolje od naših odnosa sa Sjedinjenim Državama – zaista je zapanjujuće.”

Leger Marketing je anketirao 1.603 osobe od 17. do 19. aprila za udruženje za kanadske studije. Ne može se odrediti margina greške jer se radilo o panel anketi.

Istraživanje je usledilo nakon što je Ipsosova anketa obavljena ekskluzivno za Global News pokazala da se odnos Kanade i SAD-a smatra trećim najvažnijim pitanjem s kojim se zemlja suočava, a 11 posto ispitanih Kanađana to je rangiralo kao svoj glavni prioritet.

Ove sedmice, kineski ambasador u Kanadi Vang Di rekao je za Canadian Press da Peking nudi uspostavljanje partnerstva s Kanadom kako bi se suprotstavio američkom “maltretiranju”. On sugerise da bi dve zemlje mogle okupiti druge nacije kako bi sprečile Washington da podriva pravila globalne trgovine.

U međuvremenu, lider liberala Mark Carney nedavno je opisao Peking kao “najveću sigurnosnu pretnju Kanadi”, dok je konzervativni lider Pierre Poilievre opisao Peking kao autokratiju koja remeti svetski poredak.

“Mogli biste imati pozitivan odnos sa zemljom, a da i dalje osećate da je odnos loš”, rekao je Jedwab, tvrdeći da će ko god bude izabran za premijera sledeće sedmice imati zemlju koja želi bolje odnose sa SAD-om

“Moraćemo ovo kanalisati u nešto konstruktivno.”

SERBIANNEWS/CANADA

Liberali vode 4 posto u odnosu na konzervativce uz smanjenje jaza po pitanju željenog premijera: Nanos

Od

-

24. april 2025. | 12:46

Liberali imaju četiri boda prednosti u odnosu na konzervativce 33. dana od 36-dnevne kampanje za savezne izbore, pri čemu se jaz smanjuje i po pitanju preferencija na nacionalnom nivou i o tome koga Kanađani žele za premijera.

U trodnevnom uzorku koji je Nanos Research sproveo od 21. do 23. aprila, liberali imaju 43 posto a konzervativci, koji su u protekla tri dana u rastu imaju 39 posto na nacionalnom nivou.

Nova demokratska stranka ima sedam posto, a slede je Kvebečki blok (šest posto), Zelena stranka Kanade (tri posto) i Narodna partija Kanade (jedan posto).

“Jaz se smanjuje u pogledu biračkih preferencija i onoga koga Kanađani žele za premijera istovremeno sa potpunim objavljivanjem konzervativne platforme,” rekao je Nik Nanos , zvanični anketar za CTV News i Globe and Mail. “Od sinoć, to je najteže od početka praćenja ovih izbora.”

Regionalna podrška

Regionalno gledano, liberali su ispred u Atlantiku, Ontariju i Kvebeku, dok konzervativci ostaju dominantni u Prerijama i imaju malu prednost u BC-u

U Ontariju , Liberali su prešli sa dvocifrene prednosti ranije ove sedmice na osam bodova i oni su na 48 posto naspram konzervativaca na 40 . NDP je na sedam .

Liberali imaju prednost u Quebecu i imaju 41 u poređenju sa konzervativcima na 25 . Bloc Quebecois je na drugom mestu sa 27 posto .

U Prerijama , konzervativci ostaju daleko ispred sa 57 posto ispitanika koji ih podržavaju, u odnosu na 30 za liberale. NDP je na osam .

BC-u liberali imaju 41 posto u odnosu na 42 posto za konzervativce. NDP je u padu.

Liberalno vodstvo u atlantskom regionu i dalje je jako na 60 posto u odnosu na 30 posto za konzervativce. NDP ostaje daleko u zaostatku u regionu sa sedam posto .

Ko je zeljeni premijer?

Kada je reč o tome koga Kanađani vole kao premijera, lider liberala Mark Carney ima devet bodova prednosti, sa 46 posto u odnosu na lidera konzervativaca Pierrea Poilievrea, koji ima 37 posto. Lider NDP-a Jagmeet Singh i dalje je treći sa pet posto.

(Nanos istraživanja)

Carney je izgubio nekoliko poena od poslednjeg izveštaja, kada je imao 11 poena prednosti.

“Iako Carney vodi u željenom praćenju za PM-a, Poilievre je u rastu u poslednja tri dana,” rekao je Nanos, “sa najužim jazom u kampanji do sada.”

Po polu i godinama

Rodna analiza praćenja Nanosa pokazuje da je i dalje veća verovatnoća da će žene pre glasati za liberale nego muškarci. Četrdeset devet odsto ispitanih žena reklo je da bi podržalo liberale, u poređenju sa 33 odsto onih koji bi glasali za konzervativce. Osam posto žena podržava NDP.

U međuvremenu, broj muškaraca koji su rekli da će glasati za liberale je 37 posto, u poređenju sa 46 za konzervativce. Sedam posto ispitanih muškaraca glasalo bi za NDP.

Prednost konzervativaca među glasačima mlađim od 35 godina ojačala je u proteklih nekoliko dana sa 49 posto ispitanika koji ih podržavaju u odnosu na 30 za liberale. Devet odsto je izabralo NDP.

U međuvremenu, liberali su napredovali među onima od 35 do 54 godine , sa konzervativcima od 38 posto u odnosu na 44 posto kod liberala. Sedam odsto bi glasalo za NDP.

Liberali su i dalje znatno bolji među starijim glasačima. Pedeset posto onih od 55 i više godina reklo je da bi podržalo liberale, naspram 34 za konzervativce. Šest posto u toj starosnoj kategoriji izabralo je NDP.

SERBIANNEWS/CANADA

Kanada i EU – savez preko Atlantika? Zvuči neverovatno, ali nije nemoguće

Od

-

22. april 2025. | 12:55

Unrecognizable girl sets midget flags of Canada and European Union before international negotiations — Unrecognizable woman preparing room for international negotiations and communication discussions of leaders. Lady sets miniatures flags of Canada and European Union on table. Unfocused shot,Image: 965957568, License: Royalty-free, Restrictions: , Model Release: no, Credit line: Iakov Filimonov / Alamy / Profimedia

U pozadini takvih stavova stoje rastuće tenzije sa Sjedinjenim Američkim Državama pod predsednikom Donaldom Trampom, koji je proteklih meseci uveo nove carine na kanadske proizvode i zaoštrio retoriku prema Otavi. U takvom kontekstu, EU se sve više percipira kao stabilan i predvidiv saveznik.

Evropa kao koncept, ne samo kontinent

Formalno gledano, članstvo Kanade u EU deluje kao politička fikcija – član 49 Ugovora o Evropskoj uniji jasno kaže da samo evropske države mogu podneti zahtev za pristupanje. Ipak, postavlja se pitanje: šta tačno znači biti „evropska država”?

„Biti Evropljanin je više stanje svesti nego geografska činjenica”, smatra profesorka Gizel Bose sa Univerziteta u Mastrihtu, koja se bavi temom spoljne demokratije EU. U razgovoru za Politiko, ona ističe da EU već obuhvata teritorije van Evrope – u Karibima, na Pacifiku i Arktiku – što otvara prostor za šire tumačenje.

Kanadu opisuje kao „posebne Evropljane”: reč je o zemlji sa snažnim socijalnim sistemom, pravnim uređenjem temeljenim na evropskim modelima i stanovništvom koje dominantno vuče poreklo sa Starog kontinenta. Sličan stav deli i profesor Frenk Šimelfenig sa Tehničkog univerziteta u Cirihu: „U institucionalnom i političkom smislu, Kanada je bliža EU nego mnoge aktuelne zemlje kandidati, uključujući Moldaviju i Ukrajinu.”

Trgovina, carine i francuski traktori

Ali takva vrednosna srodnost ne znači automatski i političku održivost članstva. Jan Bond iz Centra za evropske reforme u Londonu smatra da bi pridruživanje Kanade EU bilo „ekonomski destruktivno“. „To bi značilo postavljanje carinske granice prema SAD i primenu evropskih trgovinskih propisa na američki uvoz. U zemlji čija je ekonomija neraskidivo vezana za južnog suseda, takav potez bi bio ozbiljan udarac“, ocenjuje Bond.

Uz to, prijem nove članice zahteva jednoglasnu saglasnost svih država EU, a u nekima od njih – poput Francuske – i održavanje referenduma. „Koliko često su francuski farmeri podržali liberalizaciju trgovine? Više verovatnoće ima da zapale traktore nego da pristanu na slobodan uvoz kanadskih proizvoda“, slikovit je Bond.

Dodaje i da bi takav potez mogao izazvati frustracije kod zemalja koje decenijama čekaju članstvo, poput Turske ili Gruzije.

Bez jasnog evropskog narativa

Profesorka Bose upozorava da, za razliku od zemalja centralne i istočne Evrope koje su svoju integraciju predstavljale kao „povratak Evropi“, kod Kanade taj narativ ne postoji. „U ovom trenutku, reč je više o emocionalnoj reakciji na američku nepredvidivost nego o stvarnoj, strateškoj viziji evropskog puta“, kaže ona.

I dok rezultati anketa pokazuju latentnu sklonost ka Evropi, ne postoji politička snaga u Kanadi koja bi otvoreno zagovarala članstvo u EU, niti institucionalni okvir za tako duboku transformaciju.

Mark Karni: Diplomatski gest ili strateška poruka?

Novi kanadski premijer Mark Karni nedavno je posetio Pariz, gde je sa predsednikom Emanuelom Makronom razgovarao o jačanju trgovinskih i bezbednosnih veza. Iako taj gest može biti tumačen kao signal približavanja EU, Karni je možda napravio i taktičku grešku izjavom da je „Kanada najevropskija među neevropskim zemljama”. Ako Brisel uzima beleške, takva formulacija mogla bi jednog dana delovati kao priznanje da Otava sama sebe ne vidi u klubu evropskih država.

Zasad – pragmatično partnerstvo

Za sada, najrealističniji okvir ostaje jačanje već postojećeg sporazuma o slobodnoj trgovini – CETA – između EU i Kanade. U trenutku kada se sama Evropska unija suočava sa izazovima proširenja, institucionalne reforme i rastućeg evroskepticizma unutar svojih granica, malo je verovatno da će se u dogledno vreme otvoriti politički prostor za prijem jedne velike, bogate i, što je najvažnije, vanevropske države.

Ipak, kako zaključuje Politiko, sama činjenica da se o tome ozbiljno razgovara – kako u Kanadi, tako i u akademskim krugovima u Evropi – pokazuje koliko se globalni poredak promenio. U tom smislu, možda je najvažnije pitanje ne da li će Kanada zaista postati članica EU – već zašto sve više njenih građana želi da to postane.

Rekordnih 7,3 miliona Kanađana glasalo je tokom ranog glasanja u Kanadi

Od

-

22. april 2025. | 12:45

Procenjuje se da je 7,3 miliona Kanađana – što je rekord – iskoristilo rano glasanje tokom produzenog vikenda, prema Elections Canada.

Agencija je saopstila je na osnovu svojih preliminarnih podataka da je to povećanje od 25 posto u odnosu na 5,8 miliona birača koji su glasali ranije tokom saveznih izbora 2021.

“Zahvaljujemo se svim izbornim radnicima na njihovoj predanosti i svim biračima na strpljenju”, stoji u objavi na društvenim mrežama Elections Canada.

Birališta su bila otvorena u petak, subotu, nedelju i ponedeljak širom zemlje.

Tokom vikenda, portparol Elections Canada rekao je da je prerano reći da li će rekordno visoka izlaznost dovesti do većeg odaziva birača na izborima, ali je rekao da je to znak da su Kanađani angažovani.

Tokom poslednjih saveznih izbora glasalo je više od 17 miliona birača, što predstavlja odziv birača od 62,6 posto, objavila je agencija.

SERBIANNEWS/CANADA

Otvorena izložba “Banjaluka 1941-1945. Mjesto stradanja i otpora” (FOTO)

Od

-

22. april 2025. | 10:26

assorted paintings on white painted wall

Izložba “Banjaluka 1941-1945. mjesto stradanja i otpora”, koja je otvorena danas u Arhivu Srpske, predstavlja doprinos očuvanju kulture sjećanja i razumijevanju složenog i teškog perioda Drugog svjetskog rata u kome se našao grad na Vrbasu, rekla je pomoćnik ministra prosvjete i kulture Republike Srpske Tanja Đaković.

Banjaluka – izložba “Banjaluka 1941-1945. mjesto stradanja i otpora”Foto: SRNA

– Kroz autentične arhivske dokumente, fotografije i zapise svi posjetioci izložbe mogu da vide hrabar otpor građana, ali i kakva su bila stradanja nedužnih civila u Drugom svjetskom ratu na ovim prostorima – rekla je Đakovićeva povodom Dana Arhiva i 80 godina od oslobađanja Banjaluke u Drugom svjetskom ratu.

Ona je dodala da će kultura sjećanja nastaviti da se njeguje kako bi mlade generacije znale svoju istoriju, kulturu i tradiciju.

Direktor Arhiva Srpske Bojan Stojnić rekao je da je Arhiv, koji danas obilježava 72 godine uspješnog rada, od izuzetne važnosti za Srpsku.

– Mi smo centralna institucija za zaštitu arhivske građe u Srpskoj – rekao je Stojnić i dodao da ova izložba argumentovano priča o otporu građana Banjaluke okupatorima u Drugom svjetskom ratu.

Ova izložba autora Vladana Vukliša otvorena je povodom Dana Arhiva i 80 godina od oslobođenja Banjaluke u Drugom svjetskom ratu.

Na izložbi su predstavljeni dokumentarni, fotografski i drugi materijali Arhiva i Muzeja Srpske, Vojnog arhiva Srbije, Istorijskog muzeja BiH, Arhiva Јugoslavije, Muzeja Јugoslavije, Muzeja Vojvodine, Hrvatskog državnog arhiva, Nacionalnog arhiva u Vašingtonu, Muzeja Kozare u Prijedoru, kao i građa iz privatnog vlasništva.

Potonula jahta Majka Linča biće u maju izvučena iz voda kod Sicilije

Od

-

22. april 2025. | 10:25

white and blue cruise ship on blue sea during daytime

Superjahta britanskog tehnološkog tajkuna Majka Linča, koja je potonula pored obala Sicilije prošle godine kada su on i šestorica gostiju na jahti poginuli, biće izvučena iz vode u maju, nakon demontiranja jarbola, prenio je danas Rojters pozivajući se na izvore upoznate sa tom temom.

Traženje nestalih usljed potonuća jahta (Foto: EPA-EFE/IGOR PETYX)

Izvlačenje jahte “Bayesian”, koja je plovila pod britanskom zastavom i leži na dubini od 50 metara, moglo bi da pomogne da se razjasni zašto je brod potonuo tokom iznenadne oluje kod luke Portičelo, blizu Palerma.

Britanski milijarder Majk Linč je na jahti koja je potonula proslavljao oslobađanje od optužbi i završetak decenijskog suđenja za pronevjeru novca.

Јahta je, usljed jake oluje, potonula za nekoliko minuta.

Operaciju spasavanja će zajedno realizovati holandska kompanija HEBO “Maritiemservice”, i italijanski zavničnici.

Na jahti “Bayesian” bile su 22 osobe u trentku kada je potonula, od kojih je 15 preživjelo.

Među preživjelima je devet od deset članova posade i Linčova žena, čija je kompanija posedovala “Bayesian”, dok je Linčeva ćerka bila među poginulima.

Tužioci u gradu Termini Imerese, blizu Palerma, pokrenuli su nakon potonuća jahte istragu protiv tri člana posade, kapetana DŽejms Katfilda, brodskog inženjera Tima Parkera Itona i dežurnog mornara koji je bio na noćnoj straži Metjua Grifitsa.

Oni su osumnjičeni za ubistvo iz nehata i izazivanje brodoloma.

Tužioci su saopštili da će jahta morati da bude izvučena iz vode prije nego što istraga bude zaključena.

Počasna paljba povodom Dana Vojske Srbije

Od

-

22. april 2025. | 10:23

Artiljerijskom paljbom od deset plotuna sa Savske terase na Kalemegdanu najavljen je Dan Vojske Srbiji, koji se obilježava sutra.

Počasna artiljerijska paljba (foto: instagram.com/odbranaivojska)

Počasnu paljbu izveli su pripadnici Garde u skladu sa naređenjem predsjednika Republike i vrhovnog komandanta Vojske Srbije Aleksandra Vučića, saopštilo je Ministarstvo odbrane Srbije.

Paljbi iz šest artiljerijskih oruđa prisustvovali su ministar odbrane Srbije Bratislav Gašić i načelnik Generalštaba Vojske Srbije general Milan Mojsilović.

Dan Vojske Srbije obilježava se u znak sjećanja na Drugi srpski ustanak, koji je podignut 23. aprila 1815. godine.

Drugi srpski ustanak, koji je poveo knez Miloš Obrenović, bio je temelj stvaranja moderne srpske države i vojske.

Putin se sastao sa patrijarhom Porfirijem: Povezuju nas snažni korijeni

Od

-

22. april 2025. | 10:21

Predsjednik Rusije Vladimir Putin je održao sastanak sa Patrijarhom moskovskim i cele Rusije Kirilom i Patrijarhom srpskim Porfirijem u Kremlju.

Patrijarh Porfirije (Foto: kremlin.ru/Screenshot)

Sastanku su prisustvovali i mitropolit volokolamski i predsjednik Odjeljenja za spoljne crkvene odnose Antonije, i mitropolit Srpske pravoslavne crkve Irinej, navodi se u saopštenju, objavljenom na sajtu Kremlja.

Na početku sastanka, srpski patrijarh je poklopio Putinu vaskršnje jaje.

– Srpska pravoslavna crkva daje značajan doprinos jačanju odnosa između naših naroda, koji tradicionalno njeguju najtoplije, najbliže i najpovkerljivije savezničke odnose. Vaše Svetosti, dozvolite mi da vas u ime svih srdačno pozdravim u Moskvi. Ovde vlada posebna atmosfera, raduje nas što Vas vidimo ovdje. Znamo da Srpska pravoslavna crkva snažno podržava ukupni razvoj bilateralnih rusko-srpskih odnosa, koji su tradicionalno topli, bliski i prijateljski. Dozvolite mi da Vam čestitam praznik Vaskrs. To je naš zajednički svjetli praznik – istakao je ruski lider.

Јoš jednom je istakao da rusko-srpski odnosi uvijek imali poseban karakter i dodao da je to zato što nas povezuju snažni, duboki, duhovni, zajednički korijeni.

– Uvijek nam je drago da vas vidimo. Predsjednika Srbije očekujemo 9. maja u Moskvi na svečanosti posvećenoj pobjedi u Velikom otadžbinskom ratu – poručio je Putin.

Istakao je i da situacija na Balkanu nije jednostvna i naveo da ruska strana zna za napore uložene da se ojača pozicija Srbije.

Prethodno su se patrijarh srpski Porfirije i patrijarh moskovski i cijele Rusije Kiril sastali u sjedištu Ruske pravoslavne crkve i zvaničnoj rezidenciji patrijarha, Danilovom manastiru u Moskvi.

Patrijarh srpski Porfirije doputovao je sinoć u Moskvu, gdje će boraviti tokom Svjetle sedmice, a tokom posjete Moskovska duhovna akademija uručiće mu diplomu počasnog doktora bogoslovskih nauka.

Poglavaru SPC će, na osnovu odluke akademskog kolegijuma Moskovske duhovne akademije, na čelu sa dekanom i episkopom sergijevo-posadskim i dmitrovskim Kirilom, biti uručena diploma počasnog doktora bogoslovskih nauka (honoris causa) za naučni i obrazovni doprinos razvoju bogoslovske nauke i jačanju veza između dvije sestrinske crkve, prenosi RT Balkan.

Obradović: Zaslužena pobjeda, Partizan i Crvena zvezda su blago evropske košarke

Od

-

22. april 2025. | 10:19