Beograd: Izložba o AndrićuFoto: SRNA
Izložbu posvećenu boravcima i stvaralaštvu Andrića u Italiji su, povodom Dana arhiva, otvorili direktori arhiva Srbije Miroslav Perišić, Republike Srpske Bojan Stojnić i državni sekretar Ministarstva kulture Srbije Dejan Antić.
Perišić je istakao da očuvanje kulture, arhiva, prosvjete i istorijskog pamćenja predstavlja temelj opstanka nacionalnog identiteta i najpouzdanija zaštita od pokušaja falsifikovanja prošlosti i poništavanja identiteta, a da su arhivi prva linija odbrane od falsifikovanja istorije.
On je rekao da se identitet jednog naroda gradi kroz istoriju, jezik, pismo, vjeru, umjetnost, nauku i pisanu riječ, te da je srpski kulturni prostor širi od teritorije države i da su na njegovu sudbinu vijekovima snažno uticali spoljašnji centri moći.
– Država bez kulture nema šansu u savremenom svijetu. Bez arhiva država ne bi znala dovoljno o sebi – rekao je Perišić, koji je podsjetio da značaju kulturnog nasljeđa, ali i upozorio na na opasnost usvajanja tuđe slike o sebi, što vodi relativizaciji vrijednosti i slabljenju kulturnog samopouzdanja.
Direktor Arhiva Republike Srpske Bojan Stojnić istakao je značaj arhivske djelatnosti i saradnje arhivskih institucija u očuvanju kulturnog i istorijskog nasljeđa, te ukazao da arhivi imaju ključnu ulogu u očuvanju pamćenja, identiteta i kontinuiteta kulture.
On je rekao da je ova izložba priređena na visokom akademskom i profesionalnom nivou, na srpskom i italijanskom jeziku, a prati je obiman katalog koji po svom obimu i sadržaju prevazilazi klasične izložbene kataloge i predstavlja monografsku i naučnu publikaciju.
Stojnić je napomenuo da je za realizaciju izložbe korištena arhivska građa iz više arhiva, biblioteka, fondacija, zadužbina i institucija kulture iz Srbije i regiona, kao i da su za ovu sjajnu izložbu zainteresovani i gradovi Republike Srpske i BiH, među kojima su Travnik, Višegrad i Trebinje, uz mogućnost daljih gostovanja i u Srbiji.
Ova izložba premijerno je otvorena u oktobru u Trstu, potom predstavljena u Banjaluci, a beogradsko gostovanje njeno je treće predstavljanje.
Državni sekretar u Ministarstvu kulture Dejan Antić rekao je da je srpski narod kroz istoriju bio primoran da svoje postojanje brani ne samo oružjem već i istinom o svom imenu, vjeri, jeziku i kulturi, a posebno je upozorio da se i danas, naročito na Kosovu i Metohiji i drugim srpskim etničkim prostorima, osporava srpsko kulturno i duhovno nasljeđe, uz pokušaje falsifikovanja činjenica, prekrajanja prošlosti i brisanja istorijskog pamćenja.
Postavku izložbe čine arhivska dokumenta grupisana u više tematskih cjelina – Andrić i Trst, Andrić i Nobelova nagrada, odjeci Nobelove nagrade u Italiji, Andrić i Italija, kao i Andrićeva djela u Biblioteci Srpske pravoslavne crkvene opštine u Trstu.
Autori izložbe i pratećeg kataloga su direktor Državnog arhiva Srbije Miroslav Perišić, Јelica Reljić i Aleksandar Marković, dok su uvodne tekstove u katalogu napisali akademik Matija Bećković i Žaneta Đukić Perišić.
Izložba će biti otvorena do 31. januara.
Osim ove izložbe, u dvorištu Državnog arhiva Srbije otvorena je i izložba “Čuvaj – sakupljaj arhivsku građu”, koja svjedoči o nastanku i razvoju Arhiva i njegovoj osnovnoj misiji očuvanja dokumentarnog nasljeđa, te istorijat osnivanja i razvoja Državne arhive Kraljevine Srbije, prve evidencije o istraživačima.
Posjetioci će moći da vide i molbe za istraživanje, pasoše i putne isprave, kao i službeničke listove brojnih istaknutih ličnosti srpske kulture, nauke i umjetnosti s kraja 19. i iz prve polovine 20. vijeka.
