U Nemačkoj je danas stupio na snagu novi Zakon o useljavanju stručnjaka. Odnosi se na kvalifikovane radnike iz zemalja van EU, dakle i iz Srbije. Šta se reguliše ovim zakonom i šta se njime menja?

Živeti i raditi kao stranac u Nemačkoj? Ti nije tako lako. Savezna Republika Nemačka nikada sebe nije videla kao useljeničku zemlju, ali u međuvremenu ovoj zemlji nedostaje više od milion stručnjaka.

Od danas lakše do posla u Nemačkoj
Lekari, medicinsko osoblje, inženjeri i informatičari su i ranije olakšano ili preko takozvane plave karte mogli da dolaze na rad u Nemačku, ali je uslov za to bila dosta visoka plata. Nemačka Vlada je morala da deluje i usvojila je zakon koji će olakšati imigraciju iz takozvanih trećih zemalja, odnosno zemalja van EU. Zakon je stupio na snagu danas. Evo šta je najvažnije:

Šta se u zakonu podrazumeva pod stručnjak?
Kao stručnjaci se više ne računaju samo ljudi sa visokom stručnom spremom, već i kvalifikovane osobe čije je stručno obrazovanje trajalo najmanje dve godine i ekvivalentno je nemačkom obrazovanju. Diplome moraju biti priznate u Nemačkoj.

Ubrzano priznavanje diploma
Za priznavanje diploma je odgovorna Centralna međunarodna služba za zapošljavanje (ZAV) sa sedištem u Bonu, koja pripada Saveznoj agenciji za zapošljavanje. Kako to funkcioniše objašnjeno je na portalu “Make it in Germany”, gde se takođe mogu naći odgovarajući linkovi. Na tom sajtu možete naći informacije i na srpskom jeziku.

Nema više beskrajnog čekanja
Cilj je da se priznanje diplome završi u roku od tri meseca nakon predaje svih potrebnih dokumenata. Proces izdavanja vize za stručnjake trebalo bi ubuduće da traje najviše 4 do 6 nedelja.

Kada se za Vas angažuje poslodavac
Zakon koji je stupio na snagu stupa podrazumeva i ubrzanu proceduru po kojoj budući nemački poslodavac, uz punomoć radnika, može zastupati njegove interese i pregovarati sa nadležnim Uredom za strance. Kada se prikupe sve potrebne dozvole, Ured za strance mora informisati nemačku ambasadu koja onda u roku od tri dana mora izdati vizu.

U kojim profesijama mogu da radim?
U principu, važiće sledeće – bilo koji stručnjak iz zemlje van EU koji može da dokaže da ima ugovor o radu u Nemačkoj i odgovarajuće stručne kvalifikacije može doći u Nemačku.

Novim zakonom nisu obuhvaćeni pomoćni poslovi za koje nije potrebna stručna kvalifikacija. Međutim, ako imate osnovnu profesionalnu kvalifikaciju i možete dokazati ugovor o radu ili ponudu za posao u Nemačkoj, možete se dokvalifikovati. Međutim, budući poslodavac mora se obavezati na dokvalifikaciju i ona mora da dovede do priznate kvalifikacije u roku od dve godine.

Dozvola boravka
Svako ko ima ugovor o radu ili konkretnu ponudu za posao dobiće dozvolu boravka na četiri godine ili onoliko koliko traje ugovor o radu. Posle četvorogodišnjeg boravka, stručnjaci se mogu trajno naseliti u Nemačkoj, odnosno stiču pravo na neograničeni boravak.

Svako ko želi da traži posao u Nemačkoj dobiće vizu na šest meseci. Preduslov – morate imati novac da pokrijete troškove života tokom tog perioda i biti u stanju da dovoljno govorite nemački (nivo B2).

Studiranje i stručna obuka
Novi zakon se odnosi i na strance koji žele da studiraju ili da se stručno obučavaju u Nemačkoj. Pored gore navedenih zahteva, morate imati svedočanstvo neke nemačke škole u inostranstvu ili završenu školu koja vam daje pravo da studirate na univerzitetu – i ne smete imati više od 25 godina. Ako ste dve godine nakon diplomiranja radili u Nemačkoj, imate pravo na stalni boravak.

Stariji od 45 godina
Poseban propis se odnosi na stručnjake starije od 45 godina. Ako želite da dođete u Nemačku morate da imate platu od najmanje 3.685 evra bruto ili dokaz da ste uplaćivali za adekvatnu penziju.

Posebna regulativa za tražena zanimanja
Na primer, ako ste lekar, informatičar ili gerijatrijska medicinska sestra i imate najmanje pet godina radnog iskustva, ne treba vam formalno priznavanje vaših kvalifikacija. Međutim, vaš poslodavac se mora obavezati da će pokriti troškove života i deportacije tokom jedne godine – kada se radni odnos završi, ukoliko zaposleni ne bude hteo dobrovoljno da napusti Nemačku.

Dolazite sa porodicom?
Ako u Nemačku dolazite sa porodicom morate da priložite dokaz o tome da možete da je izdržavate, kao i da imate dovoljno veliki stan. To znači oko 950 evra po osobi i 10-12 kvadratnih metara prostora, takođe po osobi. Deca do dve godine se tu ne računaju. Takođe, vaša supruga ili suprug i deca starija od 16 godina moraju da poseduju osnovno znanje nemačkog jezika – nivo A1. Kao pridošlica nemate pravo na socijalnu pomoć.

Još važe posebni propisi za Zapadni Balkan
I pored toga što je novi zakon stupio na snagu, stari zakon za zemlje Zapadnog Balkana važi do kraja godine. Po tom zakonu za dolazak u Nemačku nije bila potrebna diploma, niti položen ispit o znanju jezika, a mogli su dolaziti i nekvalifikovani radnici. Preporuka pravnika je da stare zahteve ne treba povlačiti, mada njihova obrada može trajati i duže od isteka važenja starog zakona 31. decembra 2020. godine.

Da li se zakon odnosi i na izbeglice i tražioce azila?
U osnovi da, ali samo za mali broj ljudi sa takozvanim duldungom. Osoba o kojoj je reč mora da dokaže da radi najmanje godinu i po dana više od 35 sati nedeljno i da na taj način zarađuje dovoljno za život. Pored toga, mora da govori nemački na nivou B2 i ne sme biti kažnjavan .

IZVOR: RTS