Iako vreme teče ravnomerno, ljudsko starenje nije linearan proces. Naš životni vek, od detinjstva do zrelog doba, prolazi kroz različite faze, a nova studija otkriva ključnu prekretnicu kada se proces starenja značajno ubrzava – to se događa oko 50. godine života, prenosi Science Alert.
Nakon tog doba, putanja kojom naša tkiva i organi propadaju postaje znatno strmija nego u prethodnim decenijama. Istraživanje, zasnovano na analizi proteina u ljudskom telu, pokazalo je da su krvni sudovi među prvima koji pokazuju znakove ubrzanog starenja.
„Na osnovu promena proteina povezanih sa starenjem, razvili smo proteomske satove starosti specifične za tkiva i otkrili puteve starenja na nivou organa“, piše tim predvođen naučnicima sa Kineske akademije nauka.
„Vremenska analiza otkrila je tačku preokreta starenja oko 50. godine, pri čemu su krvni sudovi tkivo koje rano pokazuje promene i izrazito je podložno starenju.“
(Printscreen/Cell)
Kako su došli do otkrića?
Iako ljudi žive znatno duže od većine sisara, to ima svoju cenu: sa starenjem dolazi do opadanja funkcije organa i povećanog rizika od hroničnih bolesti. Da bi bolje razumeli ovaj proces, naučnici su istraživali kako se proteini u različitim tkivima menjaju sa godinama.
Analizirali su 516 uzoraka iz 13 različitih tkiva prikupljenih od 76 donora organa, u starosnog doba od 14 do 68 godina. Uzorci su obuhvatali sedam telesnih sistema, uključujući kardiovaskularni, digestivni, imuni i respiratorni sistem. Tim je stvorio katalog proteina i pratio kako se njihovi nivoi menjaju sa godinama donora.
„Naša otkrića postavljaju temelje za razumevanje ljudskog starenja na nivou sistema kroz prizmu proteina“, napisali su istraživači u svom radu.
Koji organi najbrže stare?
Upoređujući svoja otkrića sa bazama podataka o bolestima, naučnici su utvrdili da se ekspresija 48 proteina povezanih sa bolestima, poput kardiovaskularnih bolesti, fibroze tkiva i masne jetre, povećava sa godinama. Najoštrije promene zabeležene su u periodu između 45. i 55. godine života.
U tom periodu mnoga tkiva značajno menjaju svoj izgled i funkciju, a najizraženije promene dešavaju se u aorti, glavnoj arteriji koja prenosi krv iz srca. Značajne promene primećene su i u slezini i pankreasu, organu ključnom za proizvodnju enzima i hormona.
Potvrda na miševima
Da bi testirali svoja otkrića, istraživači su izolovali protein povezan sa starenjem iz aorte miševa i ubrizgali ga mladim miševima. Tretirane životinje pokazale su smanjenu fizičku sposobnost, slabiju snagu, manju izdržljivost i lošiju koordinaciju u poređenju sa kontrolnom grupom.
Ova studija dopunjuje ranija istraživanja. Na primer, rad američkog tima ukazao je na još dva vrhunca starenja, oko 44. i 60. godine, povezana sa promenama u metabolizmu i funkciji različitih organa.
Nova otkrića potvrđuju da je ljudsko starenje složen proces koji uključuje različite telesne sisteme. Razumevanje kako i kada starenje utiče na određene delove tela moglo bi da pomogne u razvoju ciljnih medicinskih intervencija.
„Ova saznanja mogu da olakšaju razvoj ciljanih intervencija za usporavanje starenja i sprečavanje razvoja bolesti povezanih sa starenjem, otvarajući tako put ka poboljšanju zdravlja starijih odraslih osoba“, zaključuju autori studije objavljene u časopisu Cell.
(Printscreen/Cell)